In beeld | Wereldbeker CX: een duik in de smeltkroes van Zonhoven
Door Adrien Protano -
Veldrijden mag dan wel een offroad-discipline zijn, toch ligt het vrij ver van onze gebruikelijke activiteiten bij Vojo. Maar wat maakt een wereldbekermanche in het veldrijden zo aantrekkelijk dat het midden in de winter duizenden toeschouwers kan aantrekken? We reisden af naar Zonhoven om dat te onderzoeken. Niet met de blik van een cyclocross-expert, maar met die van een nieuwsgierige toeschouwer.
Vojo bericht normaal gesproken niet over veldrijden. Het is niet onze hoofdactiviteit, noch onze specialiteit. Toch was er een bijna onweerstaanbare nieuwsgierigheid om de sfeer te gaan proeven van een wereldbekerwedstrijd veldrijden en te begrijpen waarom duizenden mensen afreizen om renners te zien strijden in het zand en de modder.
Zonhoven met zijn beroemde ‘Kuil’ kreeg uiteindelijk de voorkeur.
In de dagen voorafgaand aan de race sneeuwde het ook in Limburg en de kou bleef maar duren. Ook ‘s ochtends was er nog steeds flinke vorst. In Zonhoven was het bijna surrealistisch: alles rondom het circuit was wit – de bomen, de taluds, de toegangswegen. Een magische sfeer, soms bijna stil, alleen onderbroken door het geluid van koebellen en het gejuich van het publiek (en natuurlijk de achtergrondmuziek).
Maar achter deze winterse ansichtkaart schuilt een veel hardere realiteit: een bijna bevroren en verraderlijke ondergrond en vele zandstroken. De omstandigheden zijn prachtig om te zien, maar meedogenloos om te trotseren.
Het publiek stroomde al snel massaal toe. De menigte, warm ingepakt maar vol passie, drong zich zo dicht mogelijk bij elkaar aan de rand van het parcours. “In Zonhoven is veldrijden een cultuur, bijna een ritueel,” merkte een vaste bezoeker op. Meer dan 20.000 mensen tekenden present, een record.
Mannen: Mathieu van der Poel, wie anders?
Zonhoven was voor ons een uitgelezen kans om de dominantie van de Nederlander Mathieu van der Poel dit jaar te aanschouwen. Met acht overwinningen (op acht wedstrijden) heeft de Nederlander van Alpecin-Premier Tech er dit seizoen geen tijd aan verspild om zijn stempel te drukken. De Nederlander lijkt op een ander niveau te opereren. Waar anderen moeite hebben om op hun fiets te blijven, vindt hij de ideale lijnen, bepaalt hij zijn eigen tempo en bedwingt hij het zand. Ronde na ronde werd de voorsprong onverbiddelijk groter.
Aan de aankomst was de conclusie duidelijk. Negende race van het seizoen, negende overwinning. Een totale, bijna overweldigende dominantie die weinig ruimte voor spanning liet in de race, maar die wel respect afdwong. Ondanks twee lekke banden finishte hij met een voorsprong van 45 seconden.
Achter de ongenaakbare Mathieu van der Poel werd er hevig gestreden om de verdere ereplaatsen. Met Wout van Aert en Laurens Sweeck die beiden geblesseerd zijn, waren alle ogen gericht op de nieuwe generatie. Tibor Del Grosso was de eerste die zijn kans waagde, maar een valpartij op het ijs maakte al snel een einde aan zijn ambities.
De fakkel werd vervolgens overgenomen door Thibau Nys, die de leiding nam in de achtervolgende groep, voordat ook hij een bruut einde kende. Op een lastig gedeelte verloor de Belgische kampioen de controle over zijn fiets en vloog spectaculair over de hekken. Met een gebroken stuur moest hij vervolgens naar de technische zone lopen. Een race om snel te vergeten.
In deze chaos wist Del Grosso zich het beste te herpakken en samen met een sterke Emiel Verstrynge een voorsprong op te bouwen. Bij de finish bleek de Nederlander het sterkst en verzekerde hij zich van de titel ‘Best of the Rest’.
Met zijn derde plaats bevestigde Verstrynge zijn opmars en ontpopt hij zich als een serieuze outsider voor het Belgisch kampioenschap van volgende week.
Vrouwen: daar is Ceylin Alvarado
Bij de vrouwen kregen we een heel ander scenario te zien. Lucinda Brand zag haar indrukwekkende reeks van 13 opeenvolgende overwinningen beëindigd worden door Ceylin Alvarado, de teamgenote van een zekere Mathieu … Een fantastisch weekend voor de teams van de broers Roodhooft!
Voir cette publication sur Instagram
Tijdens de race stapelden de fouten zich op in de legendarische Kuil, die door de kou hard was geworden. Opvallend genoeg kwamen alle drie de koploopsters in dezelfde afdaling ten val.
Puck Pieterse, die ook schittert in het crosscountry mountainbiken, leidde de race lange tijd, voordat ze de prijs betaalde voor de genomen risico’s. Het terrein vergaf geen enkele fout. Ze eindigde als derde.
Brand, die na diverse valpartijen een comeback maakte, moest in de laatste ronde, na een fout te veel, Alvarado definitief laten wegrijden.
Een overwinning die minder gebaseerd was op brute kracht dan op beheersing en consistentie. Achter Alvarado moest Lucinda Brand genoegen nemen met de tweede plaats.
De wereldbeker veldrijden, een primeur voor mij!
Los van de resultaten, heeft deze eerste kennismaking met een wereldbekerwedstrijd in het veldrijden mijn nieuwsgierigheid op vele manieren gewekt:
Ten eerste – omdat ik het als toeschouwer heb meegemaakt – de organisatie en het wedstrijdterrein. Zonhoven, en meer specifiek het gedeelte dat bekend staat als ‘De Kuil’, lijkt op een heuse moderne arena. Dit spectaculaire deel van het parcours stelt toeschouwers in staat om de renners meerdere keren voorbij te zien komen zonder zelf te hoeven bewegen, met een aantal werkelijk indrukwekkende momenten. En zelfs in dit drukke gedeelte van het parcours is alles gemakkelijk toegankelijk en overzichtelijk voor de toeschouwers. Een algemene indruk is dan ook dat alles perfect is georganiseerd.
Het tweede dat me het meest opviel, waren de fans. Hoewel wielrennen over het algemeen een sport voor liefhebbers is, en je bij mountainbikewedstrijden ook genoeg gepassioneerde fans vindt, heeft veldrijden een eigen, unieke en onnavolgbare sfeer! Om nog maar te zwijgen over de feestelijkheden rond het podium na de race …
De verbanden met andere wielerdisciplines (vooral mountainbiken en gravel) zijn duidelijk. Het terrein lezen, goede rijvaardigheden, fysieke inzet: dit zijn allemaal gemeenschappelijke vaardigheden.
Zonhoven (en veldrijden in het algemeen) benadrukt, naast fysieke fitheid, nog een essentiële kwaliteit: de risico’s beheren. Onder deze extreme omstandigheden staat onophoudelijk aanvallen niet synoniem met een goed resultaat. Integendeel, de race draaide vaak om het vermogen om rechtop te blijven, om in bepaalde secties gas terug te nemen om elders effectiever aan te vallen. Elke fout werd zwaar afgestraft, soms definitief. Dit doet me erg denken aan mountainbiken.
In zo’n context overstijgt de uitrusting haar secundaire rol om een bepalende factor te worden. Bandenspanning afgesteld tot op een tiende van een bar, een delicate balans tussen grip en efficiëntie op harde ondergronden, de keuze van bandenprofielen die zowel ijs als zand aankunnen, het omgaan met koude handen, een bevroren aandrijving en remmen, … Zoveel elementen die niet zichtbaar zijn op het scherm, maar cruciaal zijn op het terrein. In Zonhoven won de uitrusting de race niet, maar de kleinste verkeerde keuze leek genoeg om hem te verliezen. “Wanneer zullen we voor het eerst een dropper post zien opduiken in het veldrijden?” vroeg ik me herhaaldelijk af, gezien mijn achtergrond in het mountainbiken.
Het is belangrijk om te weten dat renners tijdens de race van fiets mogen wisselen in de technische zone, wat verboden is in het mountainbiken. Stoppen en wisselen kan een strategische keuze zijn, vergelijkbaar met een pitstop in de Formule 1. Het tweede grote verschil met wat ik gewend ben, is de bandbreedte, die hier beperkt is tot 33 mm, terwijl die bij gravel- en mountainbiken doorgaans heel wat breder is.
Wanneer we het parcours de rug toekeerden om huiswaarts te gaan, was de sneeuw nog steeds aanwezig en de kou nog steeds voelbaar. Maar één ding was zeker: een veldrit als deze, midden in de Vlaamse winter, maakte duidelijk waarom deze discipline zo fascinerend is. Een pure mix van natuur, inspanning en passie. Ik beloof dat ik terugkom!
