Ontdekking | Échappée Jurassienne MTB-route: van wijngaarden tot afgelegen valleien
Door Pierre Pauquay -
De aanleg van een nieuwe mountainbikeroute is op zich al een bijzondere gebeurtenis. Hoewel er online talloze route-apps te vinden zijn, waren we aangenaam verrast toen we in een persbericht ontdekten dat de Échappée Jurassienne MTB-route werd geopend. Onze onverzadigbare nieuwsgierigheid bracht ons naar de kalkstenen uitlopers van het Juragebergte om drie etappes tussen Arc-et-Senans en Lons-le-Saunier te verkennen.
De Échappée Jurassienne begon als een wandeltocht, met start in Dole en finish in Saint-Claude. Sinds dit jaar wordt er ook een mountainbike-variant aangeboden, over een afstand van 293 km met ongeveer 6500 meter hoogteverschil. De Jura is een bergmassief dat weet te fascineren als je de tijd neemt om zijn vele facetten te ontdekken. Terwijl de plateaus zich tot aan de horizon uitstrekken, breekt het landschap aan de kant van de valleien van de Doubs en de Loue open in kloven en afgelegen valleien. De komende drie dagen zullen bijzonder uitdagend zijn.
Het toeristenbureau raadde ons af om het gedeelte tussen Dole en Arc-et-Senans te nemen, dat uitsluitend over brede paden en boswegen door het op één na grootste staatsbos van Frankrijk, dat van Chaux, loopt.
Ons vertrekpunt is dus Arc-et-Senans, de thuisbasis van de Koninklijke zoutziederij, een meesterwerk van de utopische architect Claude Nicolas Ledoux. Een goede keuze, aangezien de trein vanuit Lons-le-Saunier ons gemakkelijk terugbrengt naar dit vertrekpunt.
De tijdloze vallei
Vanaf het station rijden we meteen de natuur in, waar de heggen begin april in bloei staan. Deze levenscorridors vormen een essentieel netwerk dat de verspreiding en beweging van dier- en plantensoorten buiten hun respectievelijke leefgebieden mogelijk maakt.
Aan de rand van het bos biedt het pad een prachtig uitzicht op de vallei van de Loue. Het slingert langs de kalkstenen bergkam en nodigt ons uit om bij elke bocht even stil te staan en het landschap met rotsformaties te bewonderen. De kilometers vliegen voorbij. Het gedeelte dat afdaalt naar Port-Lesney is schitterend. Het beloont ons met een pad bezaaid met kalksteen, dat door de regen van de vorige dag erg glad is geworden.
Landelijk Frankrijk
In de Jura hebben de gehuchten de tand des tijds doorstaan en hun authenticiteit behouden. Aan de oevers van de Loue wanen we ons in het tijdloze, landelijke Frankrijk. In Port-Lesney vormen de ruïnes van de oude brug over de Loue de overblijfselen van een constructie uit de 15de eeuw, die meerdere malen werd verwoest door de kracht van de rivieroverstromingen.
In het oosten wordt de horizon geblokkeerd door de eerste bergen: vanuit Rennes-sur-Loue is het tijd om het grote woud van de Jura te betreden via een prachtige mountainbikeroute. We laten de afdrukken van onze banden achter in het bos, dat nog vochtig is van de regen van de afgelopen winter.
Het pad slingert langs de bergkam: bij elke open plek bewonderen we de opeenvolging van heuvels. Naarmate de lucht donkerder wordt, verschijnt Salins-les-Bains onderaan de vallei. Deze keer zullen we de etappe droog afsluiten …
Waar zeezout algemeen bekend is, wordt steenzout gevonden in afzettingen diep in de grond. Het pekelwater bereikt een concentratie van 330 gram per liter, meer dan negen keer zo hoog als zeewater. Het kleine stadje Salins-les-Bains exploiteerde deze ader, wat het grote rijkdom bracht. Door het pekelwater te combineren met Jura-kalksteen werden albast en gips geproduceerd.
Op de tweede dag hangt er ‘s ochtends nog mist over de weilanden op de plateaus boven Salins-les-Bains. De Jura is een lagere bergketen dan de Alpen, maar net zo gevoelig voor een streng klimaat. En heuvels zijn er zeker. Om het fort Saint-André te bereiken, moeten we ons losrukken van het asfalt.
Na een beukende wind klaart de lucht op: het mooie weer is teruggekeerd. We laten de remmen los om richting het dorp Pretin te rijden.
Vervolgens doorkruisen we een prachtig bos met korstmossen die als engelenhaar aan de bomen hangen. Verderop daalt de route af en slingert zich in mooie bochten tussen hooilanden.
De wijnroute
Vanaf het uitkijkpunt Fer à Cheval strekt de vlakte zich uit naar het westen om te eindigen bij de oevers van de Saône. Heggen en wijngaarden, gevormd door menselijke handen, bepalen het landschap. Veeteelt en duurzame landbouw gaan harmonieus samen met de natuur, zoals in Arbois waar de wijngaarden zich uitstrekken over de zonnige zuidelijke hellingen.
De route doorkruist het idyllische landschap naar Mesnay. Het is een genot om door het dorp te rijden, met zijn warme kleuren. Aan de rand van het dorp omlijsten droge stenen muren het pad, waar de kiezels gladgesleten zijn door de vele reizigers en wandelaars die erlangs zijn gelopen.
Het pad doorkruist de vochtige weilanden en leidt naar La Châtelaine. Dankzij de markeringen van de Échappée Jurassienne volgen we het pad zonder ons zorgen te maken over de richting. Her en der zijn er open plekken die door mensenhanden zijn ontgonnen. Ze worden ingenomen door grote boerderijen waar men vroeger de lange winters trotseerde, die tegenwoordig minder vaak voorkomen.
Veeteelt en duurzame landbouw zijn harmonieus geïntegreerd met de natuur, zoals in Arbois, waar de wijngaarden zich uitstrekken over de zonnige hellingen.
Het pad, bedekt met witte kalksteen, slingert tussen naaldbomen en loopt langs steile rotswanden. Vanaf het uitzichtpunt Roche du Feu heeft men een prachtig panorama over de vallei van Cuisance. Verderop op het plateau biedt het uitzichtpunt Fer à Cheval een panorama met ravijnen en steile kliffen.
Op deze zonnige rotsrichels maken de buxusstruiken al snel plaats voor eikenbomen, die een overgang vormen naar de velden met kort gras die als weidegrond dienen voor het rundveeras Montbéliarde.
In de bossen bij Pupillin zijn de paden snel en goed onderhouden. Soms lopen ze over aangestampte aarde, soms over kleiachtig zand. Wanneer we de rand van het bos bereiken, doemt de bolvormige torenspits op van de kerk van Poligny, de stad waar de Comté, de koning der kazen, al eeuwenlang rijpt.
Indrukwekkende bergen
De volgende dag voert de Échappée Jurassienne ons naar een heuvelachtig en dunbevolkt gebied. Op deze derde en laatste dag overbruggen we over een afstand van 47 km een hoogteverschil van meer dan 1450 meter.
Na Poligny warmt een stevige klim meteen onze kuiten op die nog steeds pijnlijk zijn van de vorige dag.
Bij het gehucht Les Bordes ontdekken we een prachtige harmonie van landschappen. Het pad boven de laatste huizen vereist dat we de fietsen dragen. Verderop leidt een ruig pad naar Le Frontenay. De droogstenen muren eromheen herinneren aan het werk van de mannen die de weilanden van deze stenen hadden ontdaan. In dit vroege voorjaar kleeft de modder op de bospaden aan de banden: onze mountainbikes zijn veranderd in sleeën.
De Jura is een lagere bergketen dan de Alpen, maar net zo gevoelig voor een streng klimaat.
Eindelijk, als een vuurtoren die uit de heuvels oprijst, bereiken we Château-Chalon, een van de mooiste dorpen van Frankrijk. Als een wachter die uitkijkt over de vallei van de Seille, is het de geboorteplaats van de beroemde vin jaune. We maken van de gelegenheid gebruik om hier even te pauzeren. Iets verderop, net buiten Blois-sur-Seille, slingert een prachtige klim zich een weg omhoog langs de kalkstenen bergkam.
De weg leidt naar Granges-sur-Baume, dat uitkijkt over de vallei van Baume-les-Messieurs. De blootstelling aan zon en droogte, evenals de ontoegankelijkheid, zorgen ervoor dat er een zuidelijke en bergachtige flora en fauna kan ontstaan.
De plek is wild en afgelegen. Het smalle pad langs de bergkam markeert het einde van onze tocht. Aan het einde van het dal verlaat de route het plateau en bereikt Perrigny, vervolgens Lons-le-Saunier, waar de trein terug naar Arc-et-Senans op ons wacht.
In dit mozaïek van valleien en kalkstenen plateaus heeft het mountainbiken zijn ideale terrein gevonden. De Échappée Jurassienne doet zijn naam eer aan: het gevarieerde landschap biedt een waar genot voor wie de tijd neemt om de natuurlijke rijkdom te ontdekken. We kunnen niet wachten om terug te keren, het avontuur richting Saint-Claude voort te zetten en de paden te verkennen die dieper de bossen en plateaus van de Haut-Jura in leiden.
Praktisch
- De Échappée Jurassienne bestaat uit zes etappes met een totale lengte van 293 km. De route begint in Dole en eindigt in Saint-Claude. De Échappée Jurassienne is volledig bewegwijzerd; de GPX-track is beschikbaar op de website van Jura Tourism: www.jura-tourism.com
- Trein: De Échappée Jurassienne is een MTB-route in lijn, maar je kunt gemakkelijk met de trein terug naar het startpunt. De TER-lijn heeft een speciaal compartiment voor het inladen van fietsen.












