Test | Fizik One-to-One: persoonlijk comfort met een uniek 3D-zadel op maat

Dat zadelpijn een fietsrit tot een helletocht kan transformeren, hebben velen van ons al aan den lijve mogen ondervinden. Wrijvingen, drukpunten, irritatie … allemaal zaken die voor wrevel kunnen zorgen. De reden is dat standaard zadels een massaproduct zijn en dus nagenoeg nooit voor 100% aansluiten bij de noden van elke individuele fietser. Om daar een oplossing voor te bieden, komt de 3D-printer om de hoek piepen.

3D-zadels zijn niet nieuw, maar met het nieuwe One-to-One concept gaat fizik nog een stapje verder om het grote voordeel van 3D-printing volledig te benutten. En dat kan heel wat voordelen opleveren. Het idee is niet langer alleen om een ​meer ​open of flexibelere structuur aan te bieden, maar om de dichtheid van het zadel nauwkeurig aan te passen aan de daadwerkelijke drukpunten van de fietser. Bij standaard zadels is de dichtheid van het schuim over het hele oppervlak van het zadel veelal hetzelfde, waar 3D-printen het mogelijk maakt om zone per zone aan te passen: stevig waar het lichaam ondersteuning nodig heeft, zachter waar het verlichting nodig heeft.

Deze aanpak is des te relevanter omdat elke fietser uniek is, qua lichaamsbouw, maar ook qua blessuregeschiedenis, fietspositie of vaardigheid. De juiste zadelvorm kan een grote rol spelen in de algehele fietservaring. Zelfs zadels met een anatomische uitsparing kunnen het probleem soms verergeren, omdat de randen van deze uitsparing net voor meer druk – en dus minder comfort – zorgen. Met een op maat geprint zadel elimineert men deze compromissen: het materiaal past zich aan het lichaam aan, niet andersom.

Hoe werkt het?

Om jouw perfecte zadel op maat te printen, dient fizik eerst alle relevante gegevens te verzamelen aan de hand van een gepatenteerde drukmeettechnologie waarmee een persoonlijk drukprofiel wordt opgesteld. Deze opmeting kan niet bij eender welke fizik-dealer uitgevoerd worden.

Voor het One-to-One concept selecteerde fizik wereldwijd 85 partners waar de consument terechtkan voor een opmeting van bips en zadel. Een aantal dat fizik de komende jaren wil uitbreiden naar 125. Tijdens onze opmeting hield fizik-medewerker Luca Miorandi nog een oogje in het zeil, maar bedoeling is dat de geselecteerde dealers het proces zelfstandig uitvoeren. In Nederland en België kan je op vier locaties terecht, waaronder Cameleonbike in Destelbergen waar dit artikel tot stand kwam (voor de volledige lijst zie onderaan dit artikel).

Voor de technologie achter het One-to-One concept zocht fizik hulp bij twee partners: het Duitse gebioMized enerzijds voor alles wat betreft de drukmeettechnologie, en het Amerikaanse Carbon voor de Digital Light Synthesis™-printtechnologie waarmee meerdere functionele zones in het zadel geleidelijk en naadloos in dezelfde vulling met elkaar verbonden worden.

We trappen misschien een open deur in, maar weet dat een opmeting van je zadel geen zin heeft als je fiets niet goed is afgesteld. Of zoals Gert van Cameleonbike ons weet te vertellen: “Eerst een correcte bikefitting, een goede fietsbroek en chamois en dan pas kan je aan een opmeting van het zadel denken om nog wat details te verfijnen.”

De opmeting

De opmeting begint met het invullen van een persoonlijke vragenlijst in de app die fizik beschikbaar stelt aan de dealers waarmee het samenwerkt. Daarbij is het belangrijk om weten op welke fiets het zadel gebruikt zal worden. Een mountainbike en gravelbike (om het bij de twee offroad-disciplines te houden die het meest courant aan bod komen op Vojo) hebben naast een verschillende geometrie, ook verschillende steunpunten van de handen op het stuur, wat invloed heeft op de positie van je bips op het zadel.

Bij een mountainbike met een recht stuur is er slechts één positie waarin je je handen op het stuur kan plaatsen, bij een gravelbike met racestuur zijn dat er drie (boven op het stuur, op de remgrepen en in de beugel) waarbij de kanteling van het bekken verschillend is. Dit betekent dat er in het eerste geval slechts één meting nodig is, in het tweede geval drie. Wij hadden onze mountainbike meegenomen en dus volstond één meting.

Cruciaal is om de druk dynamisch te meten, terwijl de fietser op het zadel zit en op de pedalen trapt. Die druk verandert immers continu tijdens het fietsen, doordat we trappen en van fietspositie veranderen. De door gebioMized ontwikkelde druksensormat (in de vorm van een zadelhoes) meet de druk op 64 punten verspreid over het zadeloppervlak. De gegevens worden in realtime draadloos doorgestuurd via een ingebouwde Bluetooth-zender. Dit is een totaal andere manier van meten dan meer traditionele instrumenten die gericht zijn op het meten van de afstand tussen de zitbotjes.

De app geeft vervolgens een lijst van mogelijke zadelmodellen (vorm, breedte, dikte) weer uit de fizik-collectie waaruit je een zadel kan kiezen dat als basis zal dienen voor de schaal van het 3D-geprinte zadel. Na je keuze wordt je huidige zadel vervangen en het gekozen model van fizik gemonteerd, waarna je opnieuw op de fiets dient plaats te nemen en de meting herhaald wordt. In totaal duurt de hele analyse minder dan vijftien minuten.

Enkel het wisselen naar het voorgestelde standaard zadel van fizik, dat meer aangepast zou moeten zijn aan onze morfologie, zorgde in ons geval al voor een verkleining van de drukpieken. Het is met deze laatste meetgegevens als basis dat fizik aan de slag zal gaan om een uniek 3D-geprint zadel te fabriceren met functionele comfortzones die perfect zijn afgestemd op jouw behoeften: stevig waar meer ondersteuning nodig is en zacht waar drukontlasting de hoogste prioriteit heeft.

Het prijskaartje verbonden aan One-to-One

Personalisatie komt steeds met een prijs. In het geval van het Fizik One-to-One programma moet je rekenen op € 459 voor het zadel met Kium-rails of op € 499 voor het zadel met carbon rails. Daar dien je nog de prijs van de opmeting bij de geautoriseerde dealer bij op te tellen, in ons geval bij Cameleonbike gaat het om € 90.

Weet echter dat een zadel normaal een relatief lange levensduur heeft. En we hebben al verhalen gehoord van fietsers die vlotjes 250 of 300 euro neertellen voor een standaard zadel, om er vervolgens nooit aan te wennen en het in de schuur stof te laten vergaren. Met het One-to-One concept wil men dit soort teleurstellingen voorkomen, door te beginnen met een objectieve analyse van de drukpunten om tot een zadel te komen dat echt is aangepast aan jouw lichaamsvorm en rijstijl.

Of dit alles nu ook daadwerkelijk de moeite waard was, dienden we natuurlijk op het terrein te verifiëren. De hamvraag daarbij was: voelen we qua zitcomfort een verschil met ons oude zadel?

Fizik One-to-One: de terreintest

Twee weken na de meting werd het op maat gemaakte zadel zorgvuldig thuisbezorgd. Dat is de tijd die nodig is om het zadel 3D-geprint te krijgen, met een variërende materiaaldichtheid afhankelijk van de als gevoelig geïdentificeerde gebieden. In mijn persoonlijke geval bracht de analyse met name een onevenwicht aan het licht, met meer druk op de rechterbil, een detail dat ik nog nooit eerder had opgemerkt.

Het op maat gemaakte fizik Tempo Aliante-zadel werd geleverd in een elegante verpakking, met een leuke extra: de drukkaart uit de analyse was direct op de kartonnen doos gedrukt.

Het gewicht was ook een aangename verrassing: 170 gram met carbon rails, vergeleken met een gewicht van 270 gram voor mijn originele zadel. Een kleine, bijna verwaarloosbare, maar altijd welkome besparing. Dat is ook iets lichter dan het concurrerende Specialized-model (de S-Works Power Evo Mirror, die 210 gram weegt). 

Eén klein minpuntje: tijdens de test werden verschillende parameters gemeten en ingevoerd in de app van de retailer (zadelhelling, setback, hoogte). Logischerwijs zou je een samenvatting per e-mail verwachten om de precieze installatie van het nieuwe zadel te vergemakkelijken … maar er werd niets verzonden. Jammer, want dit soort service gaat vaak hand in hand met een complete en probleemloze ervaring.

Het testen van een zadel blijft een delicate aangelegenheid, omdat het gevoel zo persoonlijk is en ook afhangt van de gewenningstijd van het lichaam. Daarom heb ik bewust een aantal ritten gewacht vooraleer een oordeel te vellen. Na een paar honderd kilometer is het oordeel uiteindelijk heel simpel: ik heb niets aan te merken. En dat is ongetwijfeld het grootste compliment dat je een zadel kunt geven.

Geen pijn, geen ongemak, zowel tijdens lange ritten als tijdens indoortrainingen. Ik heb nog niet langer dan vijf uur achter elkaar gefietst, maar tot nu toe is het comfort onberispelijk. Ik heb het gevoel dat mijn gewicht gelijkmatig over het hele oppervlak van het zadel is verdeeld, niet slechts op specifieke punten, wat prettig is.

Nog een laatste punt waarmee we voorafgaand aan de test worstelden, was het onderhoud. De honingraatstructuur, typisch voor 3D-printen, zou kunnen suggereren dat er gemakkelijk modder of vuil aan blijft kleven. In de praktijk hoef je je daar echter geen zorgen over te maken. Er verzamelt zich iets meer vuil dan op een traditioneel zadel, maar een standaardreiniging is meer dan voldoende om het zadel er weer als nieuw uit te laten zien.

Fizik One-to-One: goed om weten

• Na ontvangst van het zadel is er de mogelijkheid om terug te gaan naar jouw One-to-One dealer voor een vervolgsessie. Tijdens deze sessie wordt jouw persoonlijke drukprofiel op jouw nieuwe, op maat gemaakte zadel opnieuw in kaart gebracht, zodat eventuele verbeterpunten kunnen worden vastgesteld. Wij maakten van Velofollies gebruik om deze meting uit te voeren, al hadden we daar idealiter ook onze fietskledij voor moeten meenemen.
• Omdat de One-to-One meting alleen wordt aangeboden bij bepaalde geautoriseerde dealers, is er mogelijk een lange verplaatsing nodig.
• Geen ‘try before you buy’-formule: het is onmogelijk om het zadel te proberen voordat je tot aankoop overgaat, wat twijfelaars kan afschrikken. Weet echter dat fizik een ‘niet tevreden, nieuwe meting + zadel’-garantie hanteert.
• Het zadel is geoptimaliseerd voor een specifieke zithouding. Een verandering van fiets of geometrie kan deze pasvorm in twijfel trekken … Voor elk type fiets dien je in principe een apart zadel aan te schaffen.

Met One-to-One biedt fizik niet zomaar een nieuw zadel aan, maar een echte benadering van comfort en personalisatie. De aanpak is serieus, gestructureerd en bovenal consistent: beginnend met een objectieve analyse van de daadwerkelijke drukpunten om het potentieel van 3D-printen volledig te benutten. De hoge prijs, de beperkte toegang tot meetcentra en het feit dat het onmogelijk is om het zadel eerst te proberen alvorens tot de aankoop over te gaan, beperken het One-to-One concept duidelijk tot een deskundige cliënteel, die al goed op hun fiets zitten en bereid zijn te investeren om een ​​specifiek probleem op te lossen of de optimalisatie naar een hoger niveau te tillen. Voor diegenen die nooit hebben gevonden wat ze zochten tussen de standaardzadels, of die al jaren compromissen sluiten, biedt fizik One-to-One een geloofwaardige, geavanceerde en technisch overtuigende oplossing. Een niche-oplossing, zeker, maar wel een waar personalisatie echt tot zijn recht komt.

Meer info via www.fizik.com