Test | Focus 01E Factory: xc-racer of trailbike?

Techniek
29 October 2018 — Jurgen Groenwals
De Focus 01E is de hoogtechnologische crosscountry full suspension racebike van de Duitse fietsenfabrikant. Wij haalden de Factory-versie - met 120 millimeter veerweg - uit de rekken en gingen ermee stoeien op de leukste Sloveense trails.

De Focus 01E (wat ons betreft mag je dat gewoon als ‘One’ lezen) is sinds 2016 het favoriete speeltje van Florian Vogel in zijn jacht op overwinningen in de hoogste klasse van het crosscountry-racing. Even zag het er beroerd uit voor Florian Vogel toen eind 2017 het team zou stopgezet worden. Niet veel later volgde er dan toch het goede nieuws dat het Focus XC Team gewoon doorgaat. De Focus 01E blijft hun metgezel. Florian Vogel lag mee aan de ontwikkeling van deze XC-racefully. Hij testte verschillende prototypes en had zijn zegje in het hele concept. Dat Focus hierdoor een lichtgewicht fiets ontwikkelde die ook nog eens bijzonder stijf is, hoeft niet te verbazen. Zowat het enige waar een crosscouyntry-renner mee begaan is, is namelijk gewicht en stijfheid.

Focus 01E Factory

Focus biedt wel vaker een ‘Factory’-versie aan van bepaalde modellen. Dat zijn modellen die zich van de gewone versies onderscheiden door een grotere voorvork. Deze Factory-versie doet het met 120 millimeter veerweg en staat natuurlijk op 29”-wielen. Frame, concept, techniek en ophanging zijn allen gelijklopend met de ‘gewone’ 01E. Twintig millimeter extra veerweg doet het bovendien ook prima op de almaar technischer wordende wereldbekerparkoersen. Of op de trails waar wij deze Focus 01E Factory uitlieten.

Frame

’s Werelds lichtste frames, het is een claim voor rekening van Focus. In de door Focus gepatenteerde MAX Carbon-technologie worden stijve high-modulus carbonvezels in een bepaald design gegoten en gekoppeld aan een gietproces onder hoge druk. Hierdoor wordt een maximale sterkte en een optimale gewicht/stijfheidverhouding verzekerd. Let even op het mooie verstevigingsbrugje voor een spatbord tussen de staande achtervorken.

Focus Optimized Linkage Design

Het Focus Optimized Linkage Design (kortweg F.O.L.D.) maakt gebruik van een multi-link achterkant met twee rockers. Het is een single pivot met een achterdriehoek die uit één deel bestaat. De demper is verticaal aan de zitbuis gepositioneerd en vastgemaakt ter hoogte van het bottom bracket. Twee hevels sturen als het ware de demper aan. De bewegingen van het achterwiel worden zo rechtstreeks vertaald naar de bewegingen in de demper.

De hele ophanging is laag en vlak bij het bottom bracket opgesteld wat de handling van de fiets absoluut ten goede komt. Als extra voordeel is er ook voldoende ruimte om een bidonhouder te monteren. Werken met een achterdriehoek uit één geheel is bovendien handig om gewicht te besparen. Met 1830 gram (zonder demper) mag het gewicht van het frame zeker en vast gezien worden.

F.O.L.D. verdeelt de curve van de veerweg in twee fases. In de eerste 30% van de veerweg krijg je een soepelere en degressieve werking om snel tot aan je sag te komen. De constructie met de hevels zorgt er verder voor dat aan het begin van de veerweg de demping wat wordt afgevlakt. Hierdoor worden kleine oneffenheden en bultjes weggewerkt en behoud je betere grip.

Eenmaal voorbij die 30% wordt de demping progressief verder opgebouwd. Het resultaat is een vering die erg fijngevoelig is in het eerste deel van de veerweg en die belet dat je bij grote impacts (dus in deel twee van de veerweg) doorheen de hele veerweg gaat. De RS Monarch-demper is overigens speciaal getuned om met deze F.O.L.D. om te gaan. Bediening van de demper gebeurt aan het stuur. Helaas vinden wij de hydraulische bediening van de demper niet altijd even betrouwbaar.

Geometrie

Een vlakkere balhoofdhoek, een steilere zitbuishoek, een relatief lange bovenbuis, … veel nieuws vertellen we niet meteen wanneer het over de geometrie van moderne XC-bikes gaat. Wel opvallend zijn de met 448 millimeter relatief lange chainstays. Niets zo kort mogelijk zoals de rest doet, Focus kiest voor langere chainstays die bijdragen aan een voorwiel dat aan de grond gekleefd blijft tijdens de steilste beklimmingen en stabiliteit geeft tijdens de afdaling. Niet zo gek bekeken, want het is toch wel vaak in een lange en steile klim dat er veel tijd en energie verloren gaat.

Overige onderdelen

De RockShox RS1 RLC-vork met 120 millimeter veerweg laat ons met gemengde gevoelens achter. De vork heeft een uitstekend stijf chassis en dankzij de upside down-technologie blijft de smering constant. De instelmogelijkheden van demper en rebound geven je een vork die erg goed functioneert op zowel kleine als grote oneffenheden. Trage technische secties of hogesnelheidsobstakels, de RS1 weet er wel weg mee. Maar – en dan volgt de maar – zodra je echt hard in de bochten gaat en je de bike doorheen de snelste bochten duwt, voel je dat de RS1 te lijden heeft door een gebrek aan zijdelingse stijfheid. Dat is de meeste fabrikanten ook niet ontgaan, want hoe mooi de looks van de RS1 ook moge zijn, op nieuwe modellen zien we deze vork nog amper terug. Ook bij Focus overigens, de 2019 01E-modellen worden niet langer met een RS1 op pad gestuurd. Verder valt te noteren dat we de demper op deze RS1 op de vorkpoot zelf bedienen, een lockout was wenselijk geweest.

Mooi verzorgde interne kabelgeleiding.

De KindShock Zeta-dropper moet het stellen met slechts 50 millimeter drop.

De Rapid Axle Technology (of kort gesteld RAT) staat synoniem voor een snelle en eenvoudige montage en demontage van de steekas. Door een soort van T-vormig haakje te gebruiken aan het eind van de steekas, volstaat het dat je de steekas 90 graden draait om helemaal op zijn plaats te zitten. Het vraagt even wat gewenning, maar zodra je de trick onder de knie hebt, gaat het inderdaad sneller dan de traditionele steekassen.

De DT Swiss M1650-wielset is degelijk, betrouwbaar, duurzaam en stijf. Helaas ook aan de zware kant. Doe daar de ook niet heel erg lichte Maxxis High Roller-banden rond en het totaalgewicht aan roterende massa wordt echt teveel om een flitsend racegedrag met deze Focus 01E toe te laten. De hele fiets tikt aan onze weeghaak af op 12,34 kilogram.

De Sram Level TL-remmen missen een klein beetje remkracht (meer over de Sram Level-familie lees je hier: www.vojomag.nl/test-sram-level-tl-tlm-ultimate). De standaard gemonteerde 160 millimeter remschijven hadden we graag een maatje groter gezien op een bike die het midden zoekt tussen puur XC-racing en trailriding.

2019-modellen

In de 2019-catalogus merken we drie Focus 01E-modellen. Het 9.9 topmodel is voorzien van een Fox StepCast 32 en de nieuwe Shimano XTR-aandrijving. De 8.9 doet het met een SID en Sram GX Eagle-aandrijving terwijl de 8.8 uitgerust wordt met een Fox Rhythm en NX Eagle. De respectievelijke prijzen zijn 7999, 4299 en 3299 euro.

Focus 01E Factory: de terreintest

Mocht er iemand aan twijfelen, we hebben de Focus 01E Factory niet gespaard. We lieten hem uit op onze eigen thuistrails, een mix van vervelend stukgereden tractorwegels en bospaden in een licht heuvelachtige omgeving. Tijdens een zeldzame ‘slecht weer dag’ deze zomer knalden we ermee door de modder in Waals-Brabant en we stuurden hem over pittige Ardeense paden. Maar de echte test gebeurde op de behoorlijk ruige trails in het noorden van Slovenië. In en rond Kranjska Gora duwden we de Focus 01E Factory tot zijn limiet. Het behoorlijk pittige bikepark van Kranjska Gora bleek iets van het goede teveel, maar op het onwaarschijnlijk knappe netwerk aan biketrails in de buurt waren zowel Focus als berijder prima in hun nopjes.

We kennen de weg redelijk goed in die buurt. We weten daar een aantal pittige beklimmingen en al even pittige afdalingen liggen. Het was aanvankelijk met een klein hartje dat we gingen klimmen, die 12,34 kilogram speelde in het achterhoofd. Toch moet gesteld dat de Focus 01E Factory behoorlijk licht bolt. Neen, het is geen opgefokte lichtgewicht klimgeit en een XC-wedstrijd ga je met een bike van plus twaalf kilogram ook niet meteen winnen, maar om je comfortabel naar de mooiste trails te brengen, is dat gewicht geen onoverkomelijke hinderpaal. De geometrie met lange chainstays werkt wonderwel, zelfs op de steilste stroken konden wij netjes ons voorwiel tegen de grond houden. 

Die relatief lange chainstays zorgen voor een verhoogde stabiliteit wanneer de snelheid overdreven hoog wordt in de afdaling. Net als de demper overigens, die lekker laag in het frame zit en zo het zwaartepunt dicht tegen de grond houdt. Waar die chainstays verder toe bijdragen, is de zijdelingse stijfheid van de achterdriehoek. Want neem het maar van ons aan, de Focus 01E Factory is een bijzonder stijve fiets waarbij de krachtoverbrenging zich rechtstreeks in voorwaartse energie omzet. 

We blijven nog even over die chainstays doorzeuren. Of dat geen probleem is op bochtige parkoersen, snelle singletrails of korte switchbacks? Niets van gemerkt. Die 448 millimeter is natuurlijk ook weer niet van die aard dat je er geen bocht meer mee door kan. De stuurimpulsen van de Focus 01E Factory zijn scherp en direct. Het onderste deel van het bikepark in Kranjska Gora kent een opeenvolging van bijzonder snelle bermturns. De Focus gaat er als een speer door, daar hebben de stijve wielen en de goede grip van de Maxxis-banden natuurlijk ook hun aandeel in. Enige kleine spelbreker is de RS1-vork die zijdelings net niet stijf genoeg is om het potentieel ten volle te benutten. 

120 millimeter veerweg vooraan was geen overbodige luxe voor de trails waar we de Focus 01E Factory over joegen. De gevoeligheid op kleine oneffenheden van de RS1, zeker aan hoge snelheid, is voortreffelijk. Boomwortels en rotsblokken brengen de RS1 niet snel van de wijs. En dan is er achteraan een uitzonderlijk efficiënt werkende vering. De FOLD-technologie geeft je het gevoel met meer veerweg op pad te zijn dan in werkelijkheid het geval is. Ook hier geldt dat de demper kleine oneffenheden helemaal wegfiltert, terwijl diezelfde demper in het geval van grote obstakels erg progressief zijn veerweg opbouwt. Soepel en efficiënt; we zijn onder de indruk van het FOLD-principe en de daartoe getunede Monarch-demper.

Verdict

Laat ons vooraf toch even duidelijk zijn, de Focus Factory 01E is een erg fijne fiets waarmee wij ons uitstekend geamuseerd hebben. Hij is speels, wendbaar en polyvalent en beschikt over een erg fijne veringstechnologie. Maar wij blijven een beetje in twijfel achter over het inzetbereik. We hinken op twee gedachten over deze versie van de Focus 01E Factory. Puur afgaande op zijn specificaties en zijn rijgedrag zouden we het een moderne en capabele crosscountry full suspension noemen. Al bij al zijn 120 millimeter veerweg en een dropper niet zo vreemd meer op een XC-bike. Maar met meer dan 12 kilogram is deze Focus toch wel aan de zware kant om er meerdaagse marathons of XC-wedstrijden mee te betwisten. Is het dan eerder een pure trailbike? Ook niet echt, daarvoor zijn 120 millimeter veerweg en 50 millimeter drop van de zadelpen maar net voldoende en spelen de remkracht en de zijdelingse stijfheid van de RS1-vork niet in zijn voordeel.

Ons advies: een andere vork, een lichter wielsetje en lichtere banden en je hebt meteen een voortreffelijke bike waarmee je zowel bloedhard mee kan gaan racen als meerdaagse marathons rijden als ongebreideld genieten op de heerlijkste trails.

Meer info op www.focus-bikes.com