Test | Garbaruk Gen 2.0-cassette: 13 versnellingen en een breed bereik voor mountainbiken en gravel

Door Rémi Groslambert -

  • Techniek

Test | Garbaruk Gen 2.0-cassette: 13 versnellingen en een breed bereik voor mountainbiken en gravel

Gravelbikes gebruiken al een tijdje 13-speed cassettes met Sram XPLR-aandrijvingen, maar de keuze is vrij beperkt. Garbaruk kwam daarom met het idee om een ​​13-speed 10-52 tands alternatief aan te bieden, in plaats van de 10-46 tands XPLR-cassette. Dit biedt een breder versnellingsbereik voor gravel en maakt mountainbiken met progressievere schakelstappen mogelijk. En als kers op de taart kost hij maar de helft van een Sram XX SL. Na meer dan 1000 km is dit ons oordeel: veel pluspunten, maar ook één minpunt:

Sinds het begin van het mountainbiken zijn cassettes door de jaren heen steeds verder uitgebreid met meer en meer tandwielen. Wat betreft de laatste ontwikkelingen zijn we geleidelijk gegaan van 9 naar 10 versnellingen in 2009, vervolgens van 10 naar 11 versnellingen in 2013 (dankzij de Sram XX1), en ten slotte met de komst van de XX1 Eagle van 11 naar 12 versnellingen in 2016. Kort samengevat verscheen er in die jaren ongeveer om de 4 jaar een extra versnelling. Inmiddels zijn we 2026 en is de 12-speed groepset al 10 jaar de standaard en lijkt er niets meer te veranderen. Dit kan duidelijk worden gezien als een bewijs van volwassenheid en stabiliteit.

Ondanks dat voel je toch wat beweging van 13-speed groepen die opkomen. Deze zijn al stevig ingeburgerd in andere disciplines, zoals gravel. Na Campagnolo met zijn Ekar-groep is het Sram dat in augustus 2024 met zijn XPLR 13-speed verscheen in de gravelwereld. Op papier is deze groep erg interessant en lijkt hij liefhebbers van gravel te bekoren, waarbij men zowel zoekt naar een groot versnellingsbereik (oftewel een groot verschil tussen de kleinste en de grootste krans), als naar gelijkmatige schakelstappen … wat enigszins tegenstrijdig is.

Het ontwerp van de nieuwste Sram XPLR-groepsets ligt heel dicht bij dat van de AXS T-Type MTB-groepsets, met name dankzij de Direct Mount-bevestiging rechtstreeks op het frame in plaats van op de UDH-derailleurhanger. Om eerlijk te zijn waren we al een tijdje aan het denken om deze aandrijving op een mountainbike te gebruiken, ook al wordt dit door Sram niet aanbevolen. We hadden er in de herfst van vorig jaar al een test mee gedaan, maar het gebrek aan bereik van de 10-46 cassette was een breekpunt.

Het is daar dat het Poolse merk Garbaruk in beeld komt! Met zijn tweede generatie 13-speed cassette en een bereik van 10 tot 52 tanden, kan de cassette concurreren met 12-speed mountainbike-groepsets, maar dan met progressievere schakelstappen. Dit vergroot de mogelijkheden voor gravel en maakt de cassette ook geschikt voor mountainbiken, wat ons de cassette deed inzetten voor marathonritten.

Enkel goed nieuws? Er blijven een paar vragen over: is de groepset robuust genoeg voor mountainbiken? Werkt de Garbaruk-cassette perfect samen met de XPLR-groepset? Is hij compatibel met de kettingeffecten van een fully? Dit zijn allemaal vragen die we in deze test wilden beantwoorden.

Specificaties

De Garbaruk 13-speed cassette wordt aangeboden voor € 349 en weegt 343 gram. Ter vergelijking: een Sram XX SL-cassette kost € 720 voor 350 gram, twee keer zoveel voor een vergelijkbaar gewicht, en een Sram Red XPLR kost € 675. Zelfs met de beste aanbiedingen bereiken geen van deze Sram-cassettes ooit de prijs van de Garbaruk. De verkoop verloopt rechtstreeks via de website van het merk. De aangegeven productietijd is 2 tot 3 weken na bestelling. De verzendtijd moet hierbij worden opgeteld.

Hieronder sommen we de schakelstappen op van de Garbaruk 13-speed cassette in vergelijking met de Sram XPLR 13-speed en het 12-speed mountainbike-model.

  • Sram XPLR 13-speed: 10-11-12-13-15-17-19-21-24-28-32-38-46
  • Sram 12-speed: 10-12-14-16-18-21-24-28-32-38-44-52
  • Garbaruk 13-speed: 10-11-12-14-16-18-21-24-28-32-37-44-52

We zien dat de Garbaruk-cassette een tandwiel met 11 tanden toelaat tussen het tandwiel met 10 en 12 tanden. We hebben allemaal al de aanzienlijke sprong tussen deze twee tandwielen opgemerkt. Bij het schakelen van het 12-tands naar het 10-tands tandwiel daalt de trapfrequentie drastisch, neemt het trapmoment sterk toe, en dit is verre van optimaal. Omgekeerd is de sprong tussen het 10- en 12-tands tandwiel ook enorm (20%), dus het voordeel is zeker niet te verwaarlozen, maar dit is het enige noemenswaardige verschil ten opzichte van een 12-speed cassette. We zullen echter in de terreintest zien dat de voordelen van de 13-speed aandrijving daar niet ophouden.

De cassette is gemaakt uit één stuk staal, met uitzondering van het laatste tandwiel met 52 tanden, dat van aluminium is. Dit scheelt wat gewicht en maakt acht geanodiseerde kleuren mogelijk. De keuze voor staal voor de eerste 12 tandwielen zorgt voor een grotere duurzaamheid. De cassette is uit één stuk gefreesd, net als bij Sram en in tegenstelling tot Shimano waar de tandwielen geklonken en/of los van elkaar zijn. Garbaruk benadrukt de verbeteringen in de duurzaamheid en het soepel schakelen van deze 2.0-versie. Hij is zelfs compatibel met e-bikes.

Montage

Qua compatibiliteit past deze cassette op een standaard XD-vrijloopnaaf, net als Sram mountainbike-cassettes. Hij kan ook op een XDR-vrijloopnaaf worden gemonteerd door een spacer van 1,8 mm toe te voegen. Wees voorzichtig bij het monteren op de vrijloopnaaf, want de schroefdraad van de cassette is iets gevoeliger dan die van een Sram-cassette. Het is cruciaal om ervoor te zorgen dat de cassette correct is uitgelijnd om beschadiging van de schroefdraad te voorkomen.

Wat de derailleur betreft, dient de kooi van de Sram Red XPLR vervangen te worden door het model dat door Garbaruk wordt verkocht (75 euro). De Rival XPLR- en Force XPLR-modellen vereisen geen vervanging van de kooi, maar een kleine aanpassing is wel nodig. Het kleine rubberen dopje dat de bovenkant van de kooi beschermt, moet worden verwijderd. Anders komt het in contact met het 44-tands tandwiel. Dit is eenvoudig te doen met een gereedschap dat bij de cassette wordt meegeleverd. Zodra de cassette is gemonteerd, wordt het voordeel van deze aanpassing duidelijk, omdat het tandwiel dan zeer dicht langs de kooi loopt. Daarom moet de afstelling van de derailleur uiterst nauwkeurig zijn!

Garbaruk Gen 2.0-cassette: de terreintest

We hebben deze setup tot nu toe kunnen testen op vier verschillende fietsen: een 29 inch hardtail, een 32 inch hardtail, een 29 inch full-suspension en een 32 inch gravelbike. Voor deze test hebben we een Sram Force XPLR-achterderailleur gebruikt in combinatie met een Sram Force 12/13-speed ketting. In totaal hebben we meer dan 1.000 km afgelegd met de Garbaruk 13-speed cassette.

Op het terrein zijn de eerste indrukken goed. Het verschil met de eerste versie van de Garbaruk-cassette is enorm. Destijds verliep het schakelen in de meeste opstellingen slecht en luidruchtig. Nu schakel je uitstekend. Je hebt een echt gevoel van betrouwbaarheid en robuustheid, waardoor je onder belasting kunt schakelen zonder bang te hoeven zijn. Dat is geruststellend!

We zouden durven zeggen dat de schakelkwaliteit heel licht onder die van een Sram-cassette blijft, maar we komen heel dichtbij en dat nemen we er graag bij. Ook het schakelen verloopt vrij stil. Tot dusver staat alles op groen. We merken ook op dat het gebruik van een Sram Force XPLR-gravelderailleur het schakelen soepeler maakt dan bij een T-Type MTB-aandrijving, waarschijnlijk dankzij de derailleurkooi die net wat minder spanning genereert. Dat is echt heel aangenaam.

Zijn er nadelen aan dit gebrek aan kettingspanning? Op gravelbikes en hardtail mountainbikes niet. Er waren geen gevallen van ontsporing van de ketting; de spanning van de derailleurkooi is voldoende. De ketting raakt de liggende achtervork niet en er is geen ongewenst geluid. Op fullies, waar de ketting klappert wanneer de vering wordt ingedrukt, waren we meer verdeeld: de prestaties van de derailleur waren minder goed.

Wat de slijtage betreft, is de test tot nu toe zeer positief verlopen. Hoewel ontworpen voor gravel, heeft de Sram XPLR-derailleur zich voldoende robuust getoond en geen tekenen van zwakte vertoond. De kooi is blootgesteld aan aanzienlijke impacts, maar is niet vervormd. De kooi raakte echter snel beschadigd op het oppervlak dat het dichtst bij het 44-tands tandwiel ligt. Zodra er vuil in kwam, hield de geanodiseerde coating op de kooi het niet. Dit is echter geen probleem voor de werking; het is puur esthetisch. Het is ook vermeldenswaard dat bij de 13-speed XPLR-derailleurs de accu beter in de derailleur is weggewerkt dan bij de mountainbikemodellen (met uitzondering van de GX), wat zorgt voor een betere bescherming.

Wat de tanden van de cassette betreft, merken we ook een duidelijke verbetering op in vergelijking met de versies van een paar jaar geleden. Na meer dan 1000 kilometer is het schakelen nog steeds perfect, zelfs op het aluminium tandwiel (dit laatste is afzonderlijk vervangbaar, wat het ook mogelijk maakt om van kleur te veranderen). We merken ook geen vroegtijdige slijtage aan de ketting op.

Verdict

De combinatie van de Garbaruk Gen 2.0 13-speed cassette met een Sram XPLR biedt een interessant alternatief voor de huidige AXS mountainbike-groepsets van Sram en geeft ook meer mogelijkheden voor bepaalde gravelritten, zonder dat je hoeft terug te vallen op 12 versnellingen en een mountainbike-aandrijving. Het is een beetje alsof je de voordelen van beide werelden hebt: een cassette die een breed versnellingsbereik biedt met progressievere schakelstappen, iets soepeler schakelen en vooral een betaalbare cassette die licht van gewicht blijft. Aangezien Garbaruk de kwaliteit en duurzaamheid van zijn producten aanzienlijk lijkt te hebben verbeterd, raden we deze combinatie aan … in ieder geval tot de komst van een 13-speed groepset van Sram. Heeft iedereen dit nodig? Zeker niet, en 12 versnellingen hebben nog steeds een mooie toekomst. Maar voor bepaalde gravelritten (met veel hoogteverschil) en mountainbiken (bijvoorbeeld marathons, waar de schakelstappen des te belangrijker zijn) kan het echt interessant zijn.

Meer info via https://global.garbaruk.com/shop/13-speed-gen2-0-cassette-for-xplr-xd-xdr-freehub

GARBARUK GEN 2.0 13-SPEED 10-52 CASSETTE

349,00 €

343 g

  • Groot bereik (10-52)
  • Interessante schakelstappen (vooral onderaan de cassette)
  • Goede prijs-kwaliteitverhouding
  • Soepel en geruisloos schakelen
  • Keuze aan kleuren
  • Gemiddelde compatibiliteit met een full-suspension mountainbike (beweging van de ketting minder goed gecontroleerd)

Beoordeling van de testers

  • Best getest
  • Favoriet
  • Prijs-kwaliteit

Door Rémi Groslambert