Test nieuw | Origine Radium: een trailbike die grote endurofietsen in twijfel trekt
Door Olivier Béart -
Origine kennen we vooral van hun racefietsen, gravelbikes en XC-mountainbikes. Met de Radium waagt het merk zich voor het eerst op ander terrein en wil het een vaste voet aan de grond krijgen in het trail/all-mountain segment. Hun recept? Een volledig carbon frame met een eigen kinematica en twee verschillende versies: eentje met 140 mm veerweg vooraan en een agressievere variant met 150 mm. Wij konden hem al exclusief voor je testen.
Origine staat bekend om zijn volledig personaliseerbare racefietsen, gravelbikes en crosscountry mountainbikes. Het merk is al stevig verankerd in deze drie segmenten en wil zijn gamma nu uitbreiden naar mountainbikes met meer veerweg. Dit is dan ook de nieuwkomer in de familie: de Origine Radium, die zich richt op het trail/all-mountain segment.
Na een trail-versie te hebben uitgebracht van hun Théorème – wat zich beperkte tot het plaatsen van een voorvork van 130 mm en banden met meer noppen op dit XC-frame – heeft Origine hier gekozen voor een veel samenhangendere en radicalere aanpak, met een volledig nieuw frame dat intern is ontwikkeld. De taakomschrijving laat zich in één zin samenvatten: efficiënt trappen tot aan het begin van de singletrack, om vervolgens de remmen los te kunnen laten zodra de afdaling begint.
Frame
De Radium maakt gebruik van een volledig carbon frame van high-modulus carbonvezels. Deze term verwijst naar een sterkere vezel bij een gelijk gewicht, wat het mogelijk maakt om een licht frame te ontwerpen zonder in te leveren op stevigheid. Origine geeft aan te hebben gezocht naar een balans tussen vergevingsgezindheid (een frame dat niet te stijf is), stijfheid, stevigheid en lichtheid. Het frame is ASTM 4-gecertificeerd (de testnorm die indeelt volgens het beoogde gebruik, waarbij categorie 4 overeenkomt met enduro-omstandigheden, wat verder gaat dan het oorspronkelijk voor dit type fiets geplande programma, om zo extra geruststelling te bieden over de stevigheid en veelzijdigheid).
Het frame heeft een zeer gestroomlijnd ontwerp met strakke lijnen. De voorste driehoek is lang en laag, in combinatie met een al even compacte achterkant. Het is duidelijk dat het merk veel werk heeft gestoken in het verlagen van het zwaartepunt en het creëren van een fiets die nauwelijks voelbaar is tussen de benen. Voor extra duurzaamheid is de fiets voorzien van een dubbele rij Enduro Bearing-lagers met solide smering voor een betere afdichting en langere levensduur.
Origine heeft ook aandacht besteed aan details, met name aan een opbergvak in de onderbuis met een geïntegreerde Fidlock-basis. In de praktijk is de opening wat onhandig vanwege een zeer minimalistische draaiknop en is het vak niet erg groot, maar het biedt wel ruimte voor klein gereedschap. Een Fidlock-bidonhouder van 590 ml is standaard op alle Radium-modellen, een model van 800 ml is optioneel verkrijgbaar. Er zijn ook bevestigingspunten onder de bovenbuis voor accessoires. Origine geeft aan dat het monteren van een bidonhouder technisch mogelijk is, maar raadt het af. Een specifieke kettinggeleider is standaard gemonteerd en een ISCG05-bevestiging wordt meegeleverd voor wie een completer model met bash guard wil monteren.
Kinematica
Een ander belangrijk kenmerk van het frame is de AFS (Active Flow Suspension). Deze in eigen huis ontwikkelde ophanging is gebaseerd op een enkelvoudig draaipunt, aangedreven door twee paar links die zeer laag zijn geplaatst om het zwaartepunt van de fiets te verlagen.
De aanpak van Origine is gebaseerd op een simpele observatie: de meeste huidige veersystemen zijn erg progressief en maken gebruik van relatief stijve platforms. Het resultaat is een soepeler, natuurlijker veersysteem dat prioriteit geeft aan grip, schokabsorptie en controle over de fiets wanneer het terrein ruw wordt. Bij dit ontwerp beweegt het achterwiel aan het begin van de veerweg iets naar achteren, waardoor het kleine oneffenheden absorbeert en contact met de grond behoudt. Aan het einde van de veerweg moet het wiel meer bewegen om de demper samen te drukken, waardoor het punt van doorslaan hoger komt te liggen. Volgens Origine resulteert dit in een “gevoel van oneindige veerweg”, zelfs bij sprongen en grote impacts.
Kijkend naar de cijfers zien we dat deze vering een gemiddelde tot lage hefboomratio heeft voor zijn categorie (ter herinnering: de hefboomratio vergelijkt de beweging van het wiel met de beweging van de schokdemper. Hoe lager de ratio, hoe minder de schokdemper werkt bij dezelfde veerweg). Wat de curve betreft, die is vrij lineair, waarbij de vering aan het einde van de veerweg niet bijzonder stijf wordt. Omdat een luchtgeveerde schokdemper van nature al progressief is, laat Origine deze progressie over aan de schokdemper zelf in plaats van deze via de ophangingsconstructie toe te voegen.
De anti-squat (die de verhouding meet tussen de trapkracht en het inzakken van de fiets bij het trappen) is matig: 60% bij de standaard sag. De terugslag (de achterwaartse rotatie van het crankstel wanneer het wiel een impact absorbeert) is ook vrij laag: 2,5° bij de SAG, wat gemakkelijk gecompenseerd kan worden door de aanwezigheid van een DF-systeem zoals die op fietsen van DT Swiss of Ochain te vinden zijn.
Om dit veersysteem te optimaliseren, heeft Origine samen met RockShox specifieke instellingen ontwikkeld voor de hydraulische cartridge van de demper. Ook hier is het doel om de indruk te wekken over meer dan 130 mm veerweg te beschikken bij maximale snelheid. Het platform biedt twee sag-instellingen: 25% voor rijders die efficiëntie en responsiviteit belangrijk vinden, en 30% voor meer agressieve rijders en bikepark-sessies, waar rijders volgens Origine met de lockout-functie van de demper een balans kunnen vinden tussen efficiëntie en prestaties.
Twee versies, eenzelfde platform
Origine plant twee versies op basis van een gemeenschappelijk frame, die een AFS-vering met 130 mm veerweg delen. Beide versies onderscheiden zich echter en ontwikkelen een eigen karakter dankzij verschillende voorvorken en aangepaste componenten. De voorvork biedt bijvoorbeeld 140 mm veerweg in de eerste versie en 150 mm in de tweede. Dit is het eerste significante verschil en beïnvloedt de balhoofdhoek, die van 65° op de eerste versie naar 64,4° evolueert op het tweede model.
De Radium 150mm is agressiever. Een steilere balhoofdhoek (64,4°) zorgt voor meer stabiliteit bij hoge snelheden. Het stuur met een diameter van 35 mm (dat stijver is dan de 31,8 mm van de andere versie), de Super Deluxe-schokdemper (die de Deluxe vervangt) en de versterkte banden met grof profiel dragen hieraan bij. Origine presenteert hem als een soort “mini-enduro” met meer downhill-capaciteiten en meer comfort op ruw terrein, maar met behoud van een levendig gevoel.
Geometrie
Origine beheerst zowel de maatvoering van het frame als van de componenten, zoals blijkt uit de online verkoop via hun configurator. Aan de hand van duizenden morfologische gegevenspunten heeft het bedrijf een maattabel ontwikkeld op basis van drie criteria: een vergelijkbare stack/reach-verhouding voor alle maten, een vergelijkbare afstand tussen de cockpit en het voorwiel, en een lineaire toename van de reach.
Over het algemeen is de Radium vrij lang en heeft hij een tamelijk agressieve geometrie. Het belangrijkste doel is echter dat elke fietser dezelfde zitpositie kan vinden, ongeacht zijn of haar lengte. Het merk heeft deze positie gesimuleerd met behulp van virtuele modellen die zijn gebaseerd op antropometrische databases. Volgens hen buigt de rug van de fietser bij deze geometrie ongeveer 35% minder snel naarmate de lengte toeneemt, vergeleken met een traditionele geometrie. Daardoor neemt de stack sneller toe van de ene maat naar de volgende dan normaal. Origine bereikt deze progressie voornamelijk door de geometrie van de aanbevolen componenten (stuurpen, stuur) en niet door de hoogte van de balhoofdbuis. Een fietser die de voorkeur geeft aan een meer traditionele zitpositie kan hier dus naar terugkeren door andere componenten te kiezen.
Uit de tabellen blijkt dat de reach met 20 mm toeneemt bij elke maat in beide configuraties, wat overeenkomt met Origine’s intentie van een lineaire progressie over de maten heen. De liggende achtervork behoudt steeds een lengte van 438 mm, ongeacht het frame. De trapas zit 5 mm hoger bij het 150 mm model (27 mm drop versus 32 mm bij het 140 mm model), en de daadwerkelijke zitbuishoek neemt af van 72° naar 71,4°. De stack neemt ongelijkmatig toe (+5, +22 en vervolgens +14 mm tussen de maten bij het 140 mm model), wat consistent is met de hierboven beschreven aanpak.
Configuratie, prijs en gewicht
Net als andere modellen van het merk kan de Radium online geconfigureerd worden: kleur (origineel kleurenpalet of een aangepaste kleur op aanvraag), 140 of 150 mm versie met aangepaste banden en componenten, aangepaste cockpit, keuze uit componenten, enz. Met een 3D-configurator kan je de fiets in realtime visualiseren en adviseurs staan indien nodig telefonisch of via videoconferentie voor je klaar.
De complete fiets is verkrijgbaar vanaf € 4.720, met een Shimano Deore MC1200-aandrijving, Shimano XT 4-zuigerremmen, Lyrik Select-voorvork, Deluxe Ultimate-demper, Origine carbon stuur en Prymahl A30 TR-wielen. Het frame is verkrijgbaar vanaf € 2.825.
De fiets die we hebben getest is praktisch het topmodel, met RockShox Ultimate-vering, DT Swiss XMC 1500 carbon wielen met Continental-banden, een Sram XO AXS-aandrijving, Sram Maven Ultimate-remmen, een Renthal-cockpit en een KS LEV-dropper post. Het prijskaartje loopt op tot € 8.000, maar er valt duidelijk niets op aan te merken en de prijs blijft veel redelijker dan die van de topmodellen van andere merken. We hebben de fiets gewogen op 14,7 kg zonder pedalen in maat L. Niet bepaald licht, maar ook geen zwaargewicht gezien de robuuste constructie.
Origine Radium: de terreintest
We hebben de Origine Radium op een breed scala aan terreinen kunnen testen, te beginnen in het hooggebergte van Méribel en Courchevel. Daarna namen we hem mee terug naar België om hem uit te proberen op onze gebruikelijke trails, waaronder de trailcentra in de regio Luik. We reden met de versie met een voorvork van 150 mm veerweg en kozen voor een achtervering met 30% sag gedurende de hele test voor al onze rijders.
Hebben we nog wel een grote endurofiets nodig? Dat is een terechte vraag als je ziet wat deze Radium kan met slechts 130 mm veerweg achteraan. Het is allereerst een lange fiets, en Origine omarmt dit met een geometrie die een uitgesproken moderne en agressieve aanpak hanteert (lange reach, korte stuurpen en een zeer rechte zitbuishoek). Dit is misschien even wennen, maar je vergeet het snel zodra je op de trail bent.
Tijdens afdalingen is de fiets, gezien zijn geometrie, zoals verwacht behoorlijk stabiel, maar het is de achtervering die echt indruk maakt. Die strijkt oneffenheden en hobbels opmerkelijk goed glad. Het is moeilijk te geloven dat de veerweg slechts 130 mm bedraagt; het voelt alsof het minstens 150 mm is. Het door Origine beloofde “eindeloze gevoel” is zeker merkbaar op de trails en draagt bij aan dit gevoel.
De vering klapte nooit brutaal dicht en het einde van de veerweg is perfect gecontroleerd. Je voelt ook duidelijk dat de fiets bij schokken langer wordt om ze beter te absorberen, wat overeenkomt met het gewenste effect van de kinematica en schokdemperinstellingen die in samenwerking met RockShox zijn ontwikkeld.
Ondanks zijn lengte en stabiliteit is de Radium verrassend gemakkelijk en leuk om mee te rijden. Hij stuurt erg goed in krappe bochten en haarspeldbochten. Je hoeft hem niet te forceren: alles verloopt soepel en vloeiend, en hij volgt perfect de lijn die je hem geeft. Je hebt nooit het gevoel dat je een vrachtschip probeert te besturen, of dat je vast komt te zitten in de haarspeldbochten. Hij is veel speelser dan een grote endurofiets, waar hij soms wel op lijkt. Het is geen racefiets, maar voor plezierige ritten kom je er heel ver mee!
Ook bij hoge snelheden en op ruw terrein zijn er geen problemen: de fiets is zeer stabiel en de besturing blijft nauwkeurig. Hij voelt zich helemaal thuis op endurotrails en in het middengebergte. Hij is eveneens op zijn gemak in het hooggebergte, waar zijn stabiliteit vertrouwen wekt, terwijl hij toch licht en soepel aanvoelt, in tegenstelling tot een ‘echte’ endurofiets. De vering is met name effectief tijdens het remmen. Hij blijft zeer actief bij brake bumps, die kleine, aaneengesloten hobbels die dieper worden naarmate je bochten nadert en veroorzaakt door herhaaldelijk remmen. Hij presteert ook goed op zeer ruw terrein, waar de schokken elkaar snel opvolgen.
Het frame speelt een belangrijke rol in de uitgebalanceerde rijeigenschappen van de fiets, met een perfect afgestemde stijfheid. Het is niet overdreven stijf, absorbeert trillingen effectief en stuurt soepel door bochten. Het wiebelt niet en is erg stil. Het vormt een perfecte combinatie met de DT Swiss-wielen, die dezelfde ontwerpfilosofie delen.
Omdat we hem mee de bergen in hebben genomen, kunnen we je vertellen dat het bikepark niet zijn favoriete plek is. Waag je je er toch aan, dan is hij zeer stabiel, goed op brake bumps, voorspelbaar bij sprongen en speels, waardoor je plezier kunt hebben zonder bang te hoeven zijn en zonder een te zware fiets mee te hoeven sjouwen. Hij komt echter duidelijk meer tot zijn recht op natuurlijke paden.
Van dit type fiets wordt ook verwacht dat hij goed presteert op het gebied van trapefficiëntie, aangezien een compactere veerweg zorgt voor een goede acceleratie. Ook op dit punt stelde de Radium niet teleur. Origine adverteert een gematigde anti-squat van 60% bij de standaard sag-instelling, maar de fiets pompt zeer weinig. De lockout van de demper is alleen nuttig bij lange, vlakke beklimmingen. Op steile hellingen behoudt de fiets een goede balans, zonder dat de achterkant doorzakt. De rijpositie is efficiënt om te trappen.
De tractie van het achterwiel is uitstekend op technische beklimmingen, wat bijdraagt aan de zeer goede prestaties op steile hellingen, naast de rijpositie en balans. De fiets voelt ook licht aan, hoewel hij qua gewicht niet in de categorie ‘vederlicht’ valt. Door de lage trapas kun je echter af en toe wat contact met de traparmen voelen. Hij accelereert ook erg goed, wat vooral opvalt tijdens enduro-specials, wanneer er een kleine klim in de afdaling verschijnt en je snelheid wilt behouden. Hij reageert dan veel sneller dan een volwaardige endurofiets.
Een woordje over de uitrusting van het testmodel, te beginnen met de RockShox-vering, die uitstekend is. We vonden het alleen jammer dat het niet om de nieuwste Lyrik Ultimate-voorvork ging, die nog meer gevoeligheid en feedback van het terrein biedt. De nieuwste generatie van de demper is echter van topklasse. De SRAM Maven-remmen zijn erg goed en we waren ook erg te spreken over de verstelbare zadelpen met lange veerweg.
De recente carbon DT Swiss-wielen zijn een ander sterk punt. Ze zijn zowel responsief als vergevingsgezind. Ze zijn voorzien van het DF-systeem (Degree of Freedom) waarmee de hoekvrijheid van de vrijloop van de naaf kan worden aangepast. Hierdoor kan de vering vrijer werken. Dit is een echt voordeel in de bergen of wanneer prestaties prioriteit hebben tijdens afdalingen. Op gevarieerder terrein, met frequente acceleraties, kun je gemakkelijk terugschakelen naar een tussenliggende instelling, of zelfs naar nul graden vrijheid, om de responsiviteit van de vrijloop te herstellen.
Verdict
We hadden van Origine niet meteen verwacht dat ze zich op dit terrein zouden begeven, maar het merk bewijst dat het meer kan dan alleen racefietsen, gravelbikes en crosscountryfietsen bouwen. De intrede op de trail-markt wordt gekenmerkt door een originele, sportieve, efficiënte en plezierige fiets. Vergeleken met een volwaardige endurofiets biedt deze aanzienlijk meer rijplezier, responsiviteit en veelzijdigheid. Eventueel verlies aan pure efficiëntie zal alleen merkbaar zijn tijdens races tegen de klok. Buiten de racemodus is deze fiets echt in staat om elk terrein aan te kunnen en plezier te bieden, zowel in heuvelachtig terrein als het hooggebergte. Nog een voordeel: de prijzen blijven toegankelijk (vanaf € 4.720 voor een complete fiets) en met de configurator kun je de fiets aanpassen aan je rijstijl, voorkeuren en budget.
Meer info via www.origine-cycles.com