Test nieuw | Santa Cruz 5010: tot het punt van maturiteit gekomen

Techniek
8 September 2022 — Léo Kervran
2022 is absoluut het jaar van vernieuwing bij Santa Cruz. Na de Megatower, de Hightower en de Nomad is het de beurt aan de 5010 om over te stappen op een nieuwe generatie en voor de gelegenheid heeft het Californische merk een grote wijziging gepland: hij wordt omgezet naar het MX-formaat! Wij hebben op het terrein mogen ontdekken wat deze verandering met zich meebrengt en dit is wat wij ervan vonden:

Historisch gezien was de 5010 de speelse kleine trailfiets van Santa Cruz. Met een veerweg van 130 millimeter en 27,5″-wielen was de basis van het recept sinds de geboorte in 2013 hetzelfde gebleven. Sinds de vorige generatie (de 4de) hadden we echter de indruk dat de fiets stilaan een andere richting begon uit te slaan.

In de juiste handen was hij nog steeds een speelse fiets, maar voor het grote publiek leek hij een beetje te stoer te worden. Het was niet oninteressant dat hij daarmee weer wat efficiënter en stabieler was geworden, maar hij gleed wel verder weg van het imago zoals Santa Cruz hem destijds aanprijsde, zijnde als een BMX-fully.

En ook voor deze 5de generatie lijkt het merk deze weg verder te zetten. Officieel luidt het dat dit geen playbike is, maar dat het een trailfiets is die graag speelt. Een subtiele nuance die de evolutie van de 5010 beter zou moeten weerspiegelen en dit nieuwe rijgedrag mag dan iets minder speels zijn, het is misschien wel veelzijdiger.

Dat is allemaal goed en wel, maar wat levert het op technisch vlak op? We vernoemden het al in de intro, de belangrijkste nieuwigheid is de overgang naar het mullet-formaat, of MX in de Santa Cruz-nomenclatuur. Concreet wil dit zeggen een 29″-wiel vooraan en een 27,5″-wiel achteraan.

De 5010 treedt daarmee in de voetsporen van de Bronson en de Nomad, die de afgelopen maanden hetzelfde pad hebben gevolgd. Behalve de DH-fiets V10 staat er dus geen pure 27,5″ meer in de catalogus van het Californische merk!

Uiteraard heeft dit een invloed op de geometrie. Met de flipchip in de hoge stand (Hi) daalt de balhoofdhoek 0,5 graden tot 65,2 graden. De zitbuishoek is voortaan quasi identiek op alle maten – schommelt rond de 77,3 graden – in plaats van met bijna 1 graad te variëren. De reach werd 9 tot 10 millimeter langer (459 millimeter op de medium) en de lengte van de liggende achtervork werd aangepast aan elke maat (433 millimeter op de medium) zodat het rijgedrag behouden blijft van de XS tot de XXL.

Die XXL is overigens nieuw! De 5010 is dan ook verkrijgbaar in 6 maten, iets wat niet zo gebruikelijk is en we juichen de inspanning van Santa Cruz toe om zoveel mogelijk mensen tevreden te stellen. Om het hoofdstuk geometrie af te ronden, merken we op dat het omschakelen van de flipchip naar de lage positie (Lo) de hoeken met 0,3 graden verlaagt, de reach met 3 millimeter korter maakt en ook de trapas met 3 millimeter verlaagt. Afzonderlijk zijn deze variaties minimaal, maar uit ervaring weten we dat het geheel best voelbaar kan zijn op het terrein.

Aan de veerweg verandert er niets: de 5010 blijft op 140 millimeter vooraan en 130 millimeter achteraan. Het gedrag ervan werd echter herzien met een veel lagere anti-squat op 2/3 van de veerweg. Dit zou de gevoeligheid een beetje moeten verbeteren, hoewel de waarden vrij hoog blijven voor het reactievermogen op het trappen en voor het dynamisme. Daartegenover staat dat het einde van de veerweg iets stugger is en dat de vering progressiever kan aanvoelen dan in het verleden.

Afgezien van het instapmodel R, dat is uitgerust met een Fox Float DPS-demper, zijn alle 5010’s uitgerust met RockShox (Pike vooraan en Super Deluxe achteraan). We merken op dat de tunnel waar de demper inzit een kleine opening kreeg om de afstelling van de sag gemakkelijker te controleren, net zoals op de Hightower maar niet op de Megatower.

Bij navraag bleek het om een zeer bewuste keuze te gaan. Op fietsen met een kleine veerweg werd de tunnel verkleind om de montage van een langere telescopische zadelpen mogelijk te maken. En dus was er een oplossing nodig om de sag te kunnen aflezen. Op fietsen met een grote veerweg, zoals de Nomad of Megatower, gaf Santa Cruz prioriteit aan meer flexibiliteit en voorzag het voldoende ruimte voor een demper met een hoog volume, een spiraalveer, … Vandaar dat er op die modellen geen opening is.

De 5010 heeft natuurlijk ook de nieuwe GloveBox waarvan de Megatower aan het begin van het jaar de primeur kreeg en dat sindsdien op alle Santa Cruz-fietsen aanwezig is wanneer ze worden vernieuwd. Binnenin vind je twee (lege) zakken: één voor de binnenband en één voor een tooltje, pluggen en pomp. In theorie toch, want niemand houdt je tegen om deze te herschikken naar je eigen behoeften!

Onder de andere praktische informatie onthouden we dat de 5010 plaats biedt aan banden tot maximaal 2,5″, dat de remklauwen een Postmount 180-standaard hebben en dat de trapas is voorzien van schroefdraad (BSA 68/73). De ISCG 05-ankerpunten voor een kettinggeleider zijn aanwezig en de derailleurhanger voldoet aan Sram’s UDH-standaard, hoewel deze is ontworpen door Santa Cruz (blijkbaar stijver en nauwkeuriger).

Het assortiment bestaat uit 6 modellen en strekt zich uit van de 5010 R in carbon C en met Sram NX Eagle en Race Face AR30-wielen tot de 5010 X01 AXS RSV in carbon CC (lichter) en met Sram X01 Eagle AXS en Reserve 30-wielen. Reken op prijzen van 5.399 tot 10.999 euro voor complete fietsen, terwijl de framekit (in CC carbon) geprijsd staat op 3.799 euro. De eerste modellen zouden in het najaar beschikbaar moeten zijn.

Santa Cruz 5010: de eerste terreintest

Het was in de marge van de wereldkampioenschappen in Les Gets dat we deze nieuwe 5010 konden ontdekken. De test was kort, amper een halve dag, maar we hebben toch een eerste indruk kunnen opdoen van de richting die Santa Cruz voor deze 5de generatie is ingeslagen.

Samen met Joseph Pauly van Ride Ability en Yann Simon van Santa Cruz, vertrekken we vanaf de Col de Joux Plane voor een lus die ons terug naar Les Gets brengt via de beroemde Jacquicourt-afdaling, goed bekend bij de lokale bikers.

De eerste reflex die we hebben voor we gaan rijden, is de fiets in de hoogste positie zetten. De 5010 wordt immers geleverd met de flipchip geïnstalleerd in de lage positie (Lo), maar we hebben enige tijd geleden al ontdekt dat de hoge positie (Hi) een Santa Cruz over het algemeen gemakkelijker en speelser maakt. De lage stand blijft in bepaalde situaties interessant, in een bikepark bijvoorbeeld, maar de hoge stand is veelzijdiger en gezien het programma van de 5010 is dit wat ons op papier het beste lijkt te passen.

We beginnen met een lang stuk waarbij we stevig moeten trappen en de 5010 onthult meteen het gezicht van een goede toerder. We zitten op het topmodel, dus hebben de carbon wielen en het lage gewicht daar iets mee te maken, maar verder beweegt de ophanging niet en is de zitpositie bijna perfect.

De stijfheid, die aan elke framemaat wordt aangepast, is ook goed uitgebalanceerd en maakt de 5010 tot een bijzonder aangename fiets wanneer je recht op de trappers staat. Elke kleine bult is een uitnodiging om op de pedalen te gaan staan, zonder noodzakelijkerwijs het tempo te verhogen, maar gewoon om het momentum te behouden zonder (te veel) te schakelen.

Als de helling naar de andere kant helt, denk je snel terug aan de woorden die Santa Cruz gebruikt om de fiets te beschrijven: “Het is geen playbike, het is een trailfiets die graag speelt.” In werkelijkheid is het moeilijk om een juistere beschrijving te maken. Met zijn geometrie die bijna een enduro van een paar jaar geleden waardig is, gaat de 5010 overal naartoe en stelt hij je snel op je gemak.

Het zou bijna pervers kunnen zijn, want voor degenen die goed kunnen sturen, nodigt dit gedrag uit om de snelheid op te voeren en ermee te rijden als met een fiets met meer veerweg … behalve dat dit geen fiets is met veel veerweg!

We mogen de indruk hebben dat de geometrie de capaciteiten van de ophanging “overtreft”, maar uiteindelijk is het een non-issue en het is zelfs een goede zaak: voor de meest ervaren bikers op zoek naar sensaties is het een beetje zoals rijden met een 26″, terwijl de anderen deze snelheden gewoon niet zullen halen en in plaats daarvan zullen profiteren van het gemakkelijke en veilige aspect van deze moderne geometrie.

En het speelse karakter dan? Net als zijn voorganger verandert deze nieuwe 5010 niet in een pogostick zodra je hem ter hand neemt. Maar hij rijdt makkelijk en door simpel wat harder te trappen schiet hij vooruit, kan je makkelijk het achterwiel laten driften en worden bunny-hops moeiteloos uitgevoerd.

Hoewel het misschien wat meer veelzijdigheid en veiligheid met zich mee heeft gebracht, heeft de overstap naar het MX-formaat niet veel weggenomen van het speelse karakter en is de 5010 nog steeds net zo levendig als van hem wordt gevraagd.

Verdict

Met deze 5de generatie komt de 5010 tot rust zonder echt tot rust te komen. De overgang naar het MX-formaat en de veranderingen in de geometrie maken hem toegankelijker voor de meeste rijders, maar tegelijk behoudt hij zijn turbulente karakter waarmee hij zijn reputatie heeft verdiend. Die karaktertrek is er nog maar zit nu wat meer verborgen, en zal zich niet noodzakelijk aan iedereen openbaren … wat gezien de positionering van de fiets geen slechte zaak is. Sterker nog, deze 5010 is voor ons het ideale kleine broertje van de Hightower voor iets minder ruig terrein. Waar de Hightower uitblinkt als een alleskunner in de bergen, zal de 5010 hetzelfde doen op iets lagere hoogten en iets minder ruwe paden. Santa Cruz heeft begrepen dat de 5010 geschikt is voor veel meer mensen dan de echte specialisten en dat waarderen we!

Meer info via santacruzbicycles.com