Test nieuw | Santa Cruz Tallboy 6: verandering van recept
Door Paul Humbert -
Santa Cruz heeft zijn Tallboy vernieuwd, een 29-inch mountainbike met 130/140 mm veerweg voor veelzijdig trailgebruik. Voor deze zesde generatie verandert de Tallboy – een model dat ons altijd heeft weten te bekoren – van kinematica. Verliest hij hiermee zijn karakter en zijn DNA, en wat krijgt hij er voor in de plaats? We gingen in gesprek met de ingenieurs en zochten het uit tijdens een eerste testrit met deze mountainbike:
De Tallboy is een fiets die in het verleden indruk heeft gemaakt op verschillende leden van de Vojo-redactie. Dit model uit het Santa Cruz-assortiment heeft altijd het karakter en het ‘gravity’-DNA van het merk weten over te brengen naar fietsen met weinig veerweg. Bij de vorige generatie was dit bijzonder merkbaar, en we hebben ons toen zeker niet ingehouden om af en toe een bikepark of een uitdagende singletrack mee te pakken. Keerzijde van de medaille was dat het niet de beste klimmer was, noch de lichtste fiets voor een model met een korte veerweg. Maar de fiets had karakter en gaf ons telkens zin om naar het startpunt van een nieuwe trail te klimmen.
De olifant in de kamer: van VPP naar 4 Bar Linkage
In een tijdsbestek van slechts enkele jaren heeft Santa Cruz zijn reputatie opgebouwd en versterkt rondom verschillende technische oplossingen. De meest opvallende daarvan was het veersysteem genaamd VPP (wat staat voor Virtual Pivot Point). Santa Cruz heeft hiermee het wiel niet opnieuw uitgevonden; ze boden een oplossing met een virtueel draaipunt dat in beweging werd gezet door twee links en een ‘zwevende’ achterbrug. Deze keuze voor de ophanging werd de afgelopen jaren kracht bijgezet door een sterk designconcept, waarbij de fietsen werden gebouwd rondom een demper die horizontaal in een tunnel is geplaatst, vlak boven de trapas.
In 2024 verraste Santa Cruz vriend en vijand door af te stappen van deze veringsarchitectuur voor zijn Vala e-mtb (en daarna de Bullit). In beide gevallen was het argument van de ingenieurs hetzelfde: de aanwezigheid van de motor verhindert dat de draaipunten van het VPP-systeem optimaal kunnen worden geplaatst. Ze gaven daarom de voorkeur aan een 4 Bar Linkage-architectuur. De fans van het merk schreeuwden een paar uur lang moord en brand, maar de praktijktest was onweerlegbaar: het resultaat was uitstekend en de fiets verkoopt bijzonder goed. En nu is dus ook de Tallboy aan de beurt.
Het is Josh Kissner, Product Director, die ons deze keuze uitlegt: “We wilden een lichtere fiets, maar de VPP heeft twee links en een tunnel voor de demper, wat het complexer maakt om gewicht te besparen. We wisten dat we, om een lager gewicht te bekomen, moesten werken met een 4-bar systeem of met een flexibele staande achtervork. Beide opties hebben we onderzocht.”
“De andere reden heeft te maken met de kinematica. Met een VPP (Virtual Pivot Point) met een korte veerweg en kleine links, krijg je veercurves die gedurende de hele veerweg sterk variëren, wat zorgt voor een erg progressief gevoel. Soms is dat goed, maar dat was niet wat we zochten voor deze fiets.”
Van onze kant moeten we toegeven dat deze verandering ons weinig doet. Het is waar dat het karakteristieke frame-ontwerp deel uitmaakte van het visuele DNA van Santa Cruz, maar iedereen heeft het recht om zichzelf opnieuw uit te vinden – vooral als dat is om betere prestaties te leveren. En net zoals er veel fietsen met een virtueel draaipunt bestaan, hebben wij het geluk gehad dat we genoeg fietsen met een 4 Bar Linkage hebben getest om te kunnen garanderen dat ze absoluut niet allemaal hetzelfde zijn.
Geometrie / Kinematica
Deze verandering gaat gepaard met kleine evoluties in de geometrie, en de Tallboy behoudt een fijne afstelmogelijkheid via een flip-chip (“High”- of “Low”-positie). De balhoofdhoek wordt iets vlakker (65,1° / 64,8°), de zitbuishoek wordt wat steiler en de reach neemt iets af. De stack van de fiets neemt juist wat toe.
De lengte van de achtervork wordt aangepast aan alle vijf de framematen, zodat elke rijder profiteert van exact dezelfde balans.
Wat betreft de kinematica gaat de verandering van de vering gepaard met grote ontwikkelingen: Santa Cruz heeft niet geprobeerd om zijn VPP-systeem te klonen. Het merk communiceert over een afnemende progressiviteit en een lagere anti-squat.
Het doel is om in het begin van de veerweg hoger in de vering te blijven, en de impact van de aandrijving op de werking van de vering te verminderen voor meer soepelheid en tractie. De anti-rise neemt eveneens af.
Groter en lichter
Deze nieuwe Santa Cruz Tallboy ziet zijn veerweg iets toenemen in vergelijking met de vorige generatie: 140 mm aan de voorkant en 130 mm aan de achterkant. Met de toename van de veerweg van de Hightower (150/160) is dit geen verrassing, des te meer omdat deze grotere veerweg niet ten koste gaat van het gewicht.
Santa Cruz claimt een gewichtsbesparing van 300 gram op het frame (2,530 kg voor de Tallboy 6 in vergelijking met 2,830 kg voor de vorige Tallboy CC). De verandering in de kinematica heeft geholpen om de fiets lichter te maken door een link, bouten en de dempertunnel te elimineren. Santa Cruz geeft voor de nieuwe Tallboy een gewicht op vanaf 13,2 kg. Ook de carbon lay-up is herzien.
Het merk heeft de stijfheid van de fiets verlaagd en blijft elke framemaat aanpassen om voor alle fietsers hetzelfde stijfheidsniveau te behouden: je belast een fiets immers niet op dezelfde manier als je 60 kg weegt als wanneer je 90 kg weegt.
De Tallboy volgt de weg die door de Nomad is ingeslagen en neemt afscheid van het onderscheid tussen C en CC, waarmee voorheen de keuze werd geboden tussen twee afwerkingen / niveaus in carbon. Vanaf nu wordt alleen nog de meest hoogwaardige constructie (CC) aangeboden.
Details en constructie
Het opbergvak van de fiets is herzien en voorzien van een beter afgedicht klepje, een nieuw openingssysteem en, belangrijker nog, het frame maakt een diepere plaatsing naar de onderkant van de fiets toe mogelijk.
De kettinggeleider is op een plaat gemonteerd die rechtstreeks aan het frame is bevestigd.
Er verschijnen twee bevestigingsbouten voor accessoires onder de bovenbuis op de Tallboy 6.
Santa Cruz Tallboy 6: versies en prijzen
Bij de lancering van de Tallboy 6 worden vijf modellen gepresenteerd. Hun overeenkomsten: RockShox Pike- en Deluxe-vering, een onderscheid tussen het voorwiel (Reserve 30 SL) en het achterwiel (Reserve 30 HD), SRAM DB8- of Motive-remmen met een 200 mm remschijf aan de voorkant, een OneUp-zadelpen en Maxxis Forekaster-banden.
Santa Cruz Tallboy 6 Deore: € 4999
Santa Cruz Tallboy 6 Sram 90: € 5999
Santa Cruz Tallboy 6 Sram GX AXS: € 6999
Santa Cruz Tallboy 6 XT Di2: € 7999
Santa Cruz Tallboy 6 XO AXS RSV: € 9499
Er worden twee kleuren aangeboden: paars of glanzend zwart. Santa Cruz behoudt de levenslange garantie op de frames, Reserve-wielen en lagers.
Santa Cruz Tallboy 6 XO AXS RSV: de eerste test
We waren heel enthousiast om deze nieuwe Tallboy te ontdekken, en bijna ongerust omdat het vorige model een uitstekende avontuurlijke metgezel was. Hij was niet perfect, maar hij had karakter en we verwachtten niet minder van deze nieuwe Tallboy 6.
Laten we eerlijk zijn: op een fiets waarmee je veel moet trappen, is minder gewicht altijd mooi meegenomen. De fiets voelt licht aan, maar dat komt ook deels door de nieuwe kinematica: de fiets blijft hoger in zijn veerweg zitten, voelt reactiever aan en zakt niet in tijdens het trappen.
De demper is uitgerust met een vergrendeling met twee standen: volledig vergrendeld – uitsluitend te gebruiken op de weg of op zeer effen terrein – of open, voor alle andere omstandigheden. De vergrendeling is te star voor een gebruik op de trails, want je voelt de vering op oneffenheden stoten. Het is een radicale keuze, maar het trapplatform dat de fiets in de open stand biedt, is uitstekend.
Je hebt superveel grip op obstakels en de fiets trapt heel aangenaam dankzij de lekker rechte zitbuis.
Bergaf vinden we de balans van de vorige Tallboy terug, maar je voelt dat je harder kunt pushen. De toename van de veerweg geeft ons net dat beetje extra reserve, en dus meer grip en vertrouwen. Het tempo ligt al snel hoog, en we zijn blij met de flinke remschijven die de verrassende SRAM Motive-remmen ondersteunen.
De kinematica blijft het hart van de fiets, en je merkt al snel dat Santa Cruz niet heeft geprobeerd om hun oude machine te kopiëren. Op vlakkere verbindingsstukken, bij het trappen en op snellere secties is de fiets een stuk efficiënter en sneller. Je blijft hoger in de veerweg zitten en de fiets vliegt er vandoor.
Wanneer je afdaalt, is datzelfde eerste deel van de veerweg duidelijk voelbaar: de eerste centimeters voelen wat steviger aan, waarna je toegang krijgt tot de volledige demping van de Tallboy. De eerste kleine schokken worden dus wat harder doorgegeven, maar daarna incasseert de fiets alles en geeft hij het vertrouwde, stabiele gevoel van een ‘grote-kleine fiets’.
Santa Cruz heeft een aantal erfelijke eigenschappen van XC-fietsen gemengd met die van grotere machines. In het begin is dat verrassend, maar zodra je doorhebt hoe de Tallboy werkt, raak je eraan gehecht. Een kleine tip voor eigenaren van de absolute topmodellen die zijn uitgerust met DT Swiss-naven en het DEG DF-systeem: als afdalen je hoogste prioriteit heeft, zorgt het toestaan van 10° speling voor meer soepelheid in het begin van de veerweg en bij de allerkleinste schokken. Het is een ‘externe’ hulp, maar we waren dol op de impact hiervan op het algemene gevoel van de fiets.
Het is lastig om de veranderde stijfheid van de fiets echt te voelen, maar je hebt het gevoel dat er een goed compromis is tussen grip en levendigheid. Wat de frontale stijfheid betreft, kan de vork voor de zwaardere en meer veeleisende rijders tekortschieten – zo capabel is deze fiets in de afdaling – maar wij hebben ons er niet aan gestoord.
Je laat je meeslepen op parcoursen die eigenlijk bedoeld zijn voor dikke mountainbikes, en op geen enkel moment heb je het gevoel dat je er niet thuishoort. Behalve dan wanneer je beseft dat je veel sneller boven bent gekomen en alweer klaar bent voor de volgende ronde. Op dit vlak gaat de Tallboy 6 nog net een stapje verder dan het vorige model.
Een lichtere fiets die nóg beter presteert? Dat is wat er op papier wordt beloofd en in de praktijk ook echt lijkt uit te komen.
Conclusie
Het segment waarin de Tallboy zich positioneert is niet gemakkelijk te definiëren en hangt echt af van de ambities van elke rijder: nee, het is geen dikke XC-fiets. De klimprestaties zijn niet te vergelijken. Maar trapt de fiets goed, houdt hij het lang vol en geeft hij veel rendement? Ja, absoluut. En in de afdaling: het is geen enduro, maar hij is angstaanjagend capabel en komt werkelijk overal doorheen. Echt overal.
Waar hij aansluit bij zijn voorganger, is in zijn inzetbereik en zijn vermogen om ons richting de onverharde paden te sturen. Het is het type fiets dat je wilt pakken om jezelf even helemaal in het zweet te werken als je een uurtje de tijd hebt, maar net zo goed de fiets waar je graag op springt voor lange ritten om trails te verslinden. Je kunt het zien als een compromisloze fiets, maar wij zien deze Tallboy liever als de bewuste keuze voor de eenvoud van een fiets die je gewoon elke dag wilt pakken.
Het is een fiets die we aan heel veel mensen zouden aanraden: aan zij die meer comfort en plezier zoeken dan op hun XC-fiets. En op precies dezelfde manier aan hen die uit gemakzucht kiezen voor fietsen met veel veerweg, maar die juist profijt zouden hebben van een lager gewicht en een machine die de trails een stuk leuker maakt.
Meer info via www.santacruzbicycles.com
