Test XC | BMC Fourstroke R 01: een volbloed racemachine

De BMC Fourstroke, waarvan de huidige versie in 2022 werd onthuld, betekende een aanzienlijke evolutie voor het model, waarover we bij de release uitgebreid schreven: Test nieuw | BMC Fourstroke 01 & Fourstroke LT: the fight club.

Deze fully is primair ontworpen als een crosscountry-machine van topniveau en is duidelijk prestatiegericht. BMC Factory Racing-rijders hebben al diverse successen behaald met dit model in internationale wedstrijden.

Frame: hetzelfde recept, maar dan in de R-versie

Visueel bevinden we ons op bekend terrein: het frame behoudt de lijnen van de Fourstroke 01 met de demper onder de bovenbuis geplaatst. De echte innovatie zit op het eerste gezicht echter verborgen. Deze nieuwe versie van het frame, genaamd Fourstroke R 01 (voor Racing), heeft de lichtste afwerking in het hele XCO-assortiment van het merk. Er werd een enkele laag PU-lak aangebracht op vrijwel onbewerkte carbonvezels, wat het merk onder het VAR0-programma groepeert.

Een subtiele maar zeer belangrijke wijziging voor wie geobsedeerd is door gewicht: BMC kondigt een framegewicht van 3160 gram aan voor maat M, een cijfer inclusief alle standaard gemonteerde accessoires: demper, Autodrop-zadelpen, UDH-derailleurhanger en de verschillende beschermingsonderdelen.

Bij deze Fourstroke zijn alle kabels volledig intern weggewerkt en het balhoofd is voorzien van aanslagen om schade aan de bovenbuis bij een val te voorkomen. Een uniek kenmerk is dat het systeem onder hoge belasting toch verder kan roteren om de aanslagen te omzeilen, waardoor het geheel beschermd wordt. Deze aanslagen, die direct in het carbon van de balhoofdbuis zijn gegoten, grijpen in een conus die op de stuurbuis van de voorvork is gemonteerd. Het resultaat: de energie wordt beter verspreid bij een flinke val, terwijl een snelle en eenvoudige herpositionering mogelijk is indien nodig.

BMC heeft ook rekening gehouden met de praktische behoeften: er zijn twee bevestigingspunten voor bidonhouders op de onderbuis, een aanzienlijk voordeel voor marathons of lange ritten. Ten slotte is er ruimte voor banden tot 62 mm (2.4 inch).

We hebben het al kort aangestipt, maar het verdient speciale aandacht omdat het om een integraal onderdeel van het frame gaat. De door BMC zelf ontwikkelde telescopische zadelpen, Autodrop genaamd, is nog steeds uniek op de markt. Deze is geïntegreerd in het frame en kan uit zichzelf inzakken. Hij biedt een verstelbereik van 80 mm.

Het systeem werkt met perslucht die in de onderbuis is opgeslagen en zo vaak als nodig kan worden bijgevuld met een eenvoudige vloerpomp (bij voorkeur een hoogwaardig model dat geschikt is voor gebruik op de weg of de piste, om de benodigde druk van ongeveer 100 psi te bereiken). We hebben dit hier uitgebreider besproken: Test nieuw | BMC Fourstroke 01 & Fourstroke LT: the fight club.

De bediening biedt twee standen: de eerste ontgrendelt de zadelpen zoals bij elk standaardmodel, terwijl de tweede het luchtcircuit opent en het zadel moeiteloos laat zakken zonder dat het een inspanning van de fietser vereist. De luchtkamer gaat ongeveer honderd keer mee voordat deze opnieuw moet worden opgepompt. Zodra de kamer leeg is, werkt de zadelpen zoals bij de concurrentie, waarbij de fietser zijn gewicht moet gebruiken om hem te laten zakken.

Veringen

De kinematica van de vering – BMC’s befaamde APS – blijft hetzelfde, maar de veerweg is bij deze versie vergroot tot 120 mm, zowel voor- als achteraan. Technisch gezien is APS (Advanced Pivot System) gebaseerd op vier scharnierpunten en twee links (boven en onder) die een virtueel draaipunt definiëren nabij het achterwiel. Vanuit een puur kinematisch oogpunt valt dit duidelijk in de 4 bar linkage-categorie.

Geometrie

Deze Fourstroke heeft een balhoofdhoek van 66,5° en een reach van 457 mm in maat M of 477 mm in maat L. Aan de achterkant zien we een liggende achtervork van 432 mm en een zitbuishoek van 76,7°. Het bottom bracket is bijzonder laag geplaatst (-53 mm ten opzichte van de wielas). Kortom, behoorlijk radicaal voor een crosscountryfiets!

Onderdelen

In deze luxe uitvoering is de BMC Fourstroke R 01 uitgerust met een Öhlins RXC34 Carbon-voorvork en een Öhlins TXC2 Air-achterdemper, beide met 120 mm veerweg. Op het stuur zien we een lockout met drie standen (vergrendeld, pedal en open).

De combinatie van aandrijving en remmen wordt verzorgd door Sram, met een luxe T-Type XX SL groepset die een vermogenssensor in de crankarm integreert, en een paar Motive Ultimate-remmen met zowel vooraan als achteraan remschijven van 180 mm.

De wielen komen van DT Swiss, met een paar aantrekkelijke XRC 1200-velgen met een interne breedte van 30 mm en een opgegeven gewicht van 1303 g. Voor de banden viel de keuze op een set Vittoria Mezcals in een breedte van 2.35 inch. Die banden bleken al snel ontoereikend in de winterse omstandigheden van deze test. We hebben ze dan ook vervangen door een duo van Continental, met name Dubnital/Magnotal, om de modder te trotseren.

Voor de cockpit koos BMC een eendelige carbon oplossing uit eigen huis. Het stuur heeft een breedte van 760 mm, een backsweep van 8° en een stuurpenhoek van -19°. Let op de kleine, geïntegreerde GPS-houder (type Garmin) die standaard wordt meegeleverd.

Versies en prijzen

BMC heeft bewust gekozen voor een opsplitsing van de Fourstroke in twee zeer verschillende versies, zowel technisch als qua prijs:

De BMC Fourstroke R 01, het technologische paradepaardje van het merk en het model dat we hier hebben getest, focust duidelijk op moderne en agressieve XC. Deze ultra high-end versie, met een prijskaartje van € 14.999, maakt zijn premium positionering volledig waar.

Aan de andere kant kiest de BMC Fourstroke 01 Three voor een veel toegankelijkere aanpak. Met 110 mm veerweg voor en 100 mm achter behoudt hij het DNA van de Fourstroke, maar dan in een klassiekere en minder radicale uitvoering, voor een adviesprijs van € 4.499. Twee fietsen, twee filosofieën, maar dezelfde basis die BMC in staat stelt een zeer breed scala aan XC-disciplines te bestrijken.

BMC Fourstroke R 01: de terreintest

Vanaf de allereerste pedaalslag is het duidelijk dat de Fourstroke R 01 niet alleen om indrukwekkende specificaties draait. De fiets vereist vanaf het begin wat aandacht, vooral als het gaat om de afstelling. BMC adviseert een achtervering met 30% sag, een waarde die misschien verrassend lijkt voor een fiets die als XC-fiets wordt aangeprezen. Na wat testen, blijkt echter dat de vering met die waarde juist het beste presteert.

Om alles tot in de puntjes af te stellen, biedt Öhlins een bijzonder goed ontworpen hulpmiddel: de Performance Suspension Guide. Door het merk en model van de fiets, het gewicht van de rijder en de gewenste sag in te voeren, gebruikt de module de Öhlins-database om bijpassende instellingen voor de druk en tokens voor te stellen. Een groot voordeel om direct goed van start te gaan zonder urenlang te hoeven experimenteren.

De Fourstroke R 01 laat qua zitpositie direct zijn intenties zien. Met een reach van 457 mm, een lage stack en een cockpithoek van -19° is de geometrie duidelijk prestatiegericht, zonder extreem te zijn. Je hebt niet het gevoel dat je met je neus op het stuur zit, maar juist te maken hebt met een goed gecentreerde zitpositie. Net als bij eerdere generaties overlappen de maten elkaar: voor rijders tussen 1m75 en 1m80 is de keuze tussen M en L een persoonlijke. De medium voelt compacter en responsiever aan, terwijl de large waarschijnlijk iets meer stabiliteit en comfort biedt tijdens langere ritten.

De lockout met drie standen verdient dat we er even bij stilstaan. Het is een kwestie van persoonlijke voorkeur: sommigen zullen het prettig vinden om een ​​echt geoptimaliseerde ‘open’ stand te kunnen instellen voor afdalingen, zonder in te boeten aan trapefficiëntie, en vervolgens te kunnen schakelen naar een tussenstand of vergrendelde stand, afhankelijk van het terrein. Anderen zullen waarschijnlijk de voorkeur geven aan de eenvoud van een vergrendeling met twee standen. Het grootste voordeel ligt juist in deze volledig benutbare open stand, waarbij de andere twee standen de fiets aanpassen aan de verschillende trapfasen of glooiende stukken. De bediening op het stuur is echter niet perfect: je moet je hand iets bewegen om van de lockout naar de bediening van de zadelpen te switchen. Dat went wel, maar is niet erg ergonomisch tijdens lange ritten.

Op het terrein presteert de APS-kinematica in combinatie met de Öhlins-demper opmerkelijk goed. Tijdens afdalingen blijkt de Fourstroke R 01 zeer comfortabel voor een crosscountryfiets: hij dempt oneffenheden effectief. Hierdoor raak je minder snel vermoeid.

Een ander sterk punt van dit kinematische systeem is de tractie bergop. Het achterwiel kleeft aan de grond, zelfs op lastige stukken of technische obstakels, wat zorgt voor een zeer efficiënte krachtoverdracht.

Het is echter niet allemaal perfect. Waar de achterkant van de fiets indruk maakt, laat de voorkant wat te wensen over, en dan vooral de Öhlins-voorvork. Om misverstanden te voorkomen: deze functioneert naar behoren en is geschikt voor het beoogde gebruik van de fiets, maar qua gevoeligheid en ondersteuning aan het eind van de veerweg leek hij niet te kunnen tippen aan de allerbeste vorken in zijn segment. Dit is een punt van verbetering, zeker in vergelijking met de huidige referenties.

Tijdens lange beklimmingen op brede paden schakelen we tussen de vergrendelde en de tussenstand: volledig vergrendeld op vlakke stukken en de tussenstand zodra het terrein ruwer wordt. Zo behoud je de responsiviteit en kan de vering zijn werk doen. Als je op zoek bent naar de meest directe en responsieve rijervaring, is de Fourstroke geen pure ‘raket’ zoals de Epic World Cup of Supercaliber. Hij biedt echter meer dan genoeg stijfheid voor XC, met extra grip en comfort die het verschil maken zodra het terrein veeleisend wordt.

Tijdens afdalingen is de stabiliteit verbluffend, vooral op steile stukken. De balhoofdhoek van 66,5° in combinatie met een laag bottom bracket zorgt ervoor dat je vol vertrouwen secties kunt aanpakken die je normaal gesproken voor een iets zwaardere fiets zou reserveren. Het begin van de veerweg is zeer gevoelig, ideaal voor wortels en opeenvolgende compressies of bij het remmen op off camber stukken, terwijl het einde van de veerweg goed gecontroleerd blijft: je raakt zelden de bodem, zelfs niet bij hard pushen. De combinatie van frame, XRC 1200-wielen en Öhlins-voorvork is zeer stijf, nauwkeurig… en veeleisend. De fiets gaat precies waar je kijkt, mits je hem onder controle houdt. Het vereist wat kracht en toewijding om zijn volledige potentieel te benutten: hier is het duidelijk de rijder die de weg moet wijzen.

Als je er eenmaal aan gewend bent, blijkt de BMC Fourstroke R 01 opmerkelijk effectief, zelfs op terrein dat duidelijk buiten het beoogde gebruik valt. In dit opzicht blijft het Autodrop-systeem een ​​formidabel wapen. Je trapt zittend tot het allerlaatste moment, waarna een stevige druk op de hendel voldoende is om het zadel direct te laten zakken. Op onverwachte stukken hoef je niet te anticiperen: je drukt, het zadel zakt en je kunt verder. Het omhoog brengen gaat net als bij een conventionele dropper post. Na een paar uur voelt het systeem volledig intuïtief aan. Renners die gewend zijn om een ​​dropper post veelvuldig te gebruiken tijdens wedstrijden, zullen het een echte verademing vinden voor hun spierkracht. Houd er echter rekening mee dat de batterijduur beperkt is tot ongeveer honderd keer gebruik: je moet eraan denken om hem regelmatig op te laden. Zodra de batterij leeg is, functioneert de zadelpen als een standaard dropper post.

Verdict

Met de Fourstroke R 01 probeert BMC zijn XC-fiets niet te verfijnen of mainstream te maken. Integendeel, het merk omarmt een zeer uitgesproken visie op moderne crosscountry: meer veerweg, een radicale geometrie, een verfijnde kinematica en sterke technische oplossingen zoals Autodrop. Het resultaat is een veeleisende fiets die toewijding en actief rijden vereist, maar in ruil daarvoor een niveau van prestaties, comfort en controle biedt dat zelden wordt gezien in deze categorie.

Het is niet de meest responsieve of ‘rauwe’ XC-fiets op de markt, noch de gemakkelijkst te hanteren voor alle rijders, maar het is ongetwijfeld een van de meest complete zodra het terrein technisch, ruig of uitdagend wordt. De BMC Fourstroke R 01 kan uitblinken in wedstrijden en is tegelijkertijd verrassend comfortabel offroad. Hij belichaamt perfect de huidige evolutie van XC: veelzijdiger en tegelijkertijd ongelooflijk goed presterend. Een fiets met karakter, duidelijk ontworpen voor rijders die snel willen rijden … of ver.

Meer info via https://be.bmc-switzerland.com