Transpyr Gravel zet zichzelf meteen op de kaart

Met 50 pioniers bleef de gravelgroep compact naast de 190 mountainbikers en 60 Backroads-rijders (ofwel de wegrenners). Toch bewijst de enthousiaste opkomst dat ook gravelaars snakken naar zware, meerdaagse avonturen die het klassieke eendaagse werk overstijgen. Twee jaar na mijn eigen MTB-deelname keer ik met grote nieuwsgierigheid terug om te proeven van deze allereerste graveleditie — en de beleving stelt niet teleur.

De aanloop

De eerste kilometers van de Transpyr Gravel rijden we samen met de mountainbikers. Pas bij de eerste bevoorrading scheiden onze wegen en ruilen we het glooiende platteland in voor het echte klimwerk.

We passeren Besalú, een Catalaans pareltje vol middeleeuwse historie. De eeuwenoude stenen brug en smalle straatjes maken dit een van de mooiste passages van de week, maar voor sightseeing ontbreekt de tijd. Op deze warme lentedag lonken vooral het fruit, het koude drinken en de watermeloen bij de bevoorradingspost.

Die energie blijkt hard nodig. Uit mijn vorige deelname weet ik dat de laatste 30 kilometer een taaie dobber worden, goed voor zo’n 1.000 hoogtemeters. Doseren is de enige juiste strategie. Waar ik twee jaar geleden nog volledig leegliep, voelen de benen dit keer een stuk beter – al blijft de slotklim meedogenloos. Met een uitschieter tot 20 procent in de allerlaatste kilometer moet ik af en toe toch even van de fiets. Ieder zijn grens — de mijne ligt onherroepelijk rond de 15 procent.

Dieper en dieper de Pyreneeën in

In Camprodon, een klein bergdorp op ongeveer 1.000 meter hoogte, is het bij de start nog aangenaam fris. Na een paar opwarmkilometers op het asfalt duiken we de gravelstroken op, recht het natuurpark Capçaleres del Ter i del Freser in. De wegen slingeren omhoog, de uitzichten worden steeds indrukwekkender en verrassend genoeg duikt er onderweg zelfs nog wat sneeuw op. Dat is de charme van de Transpyr: het landschap transformeert razendsnel.

Toch loopt het parcours niet alleen maar over strakke, snelle gravelwegen. Een paar afdalingen zijn flink technisch en ruig. Mijn 45 mm banden blijken hier echt het absolute minimum om het vol te houden. Plan je in de toekomst om zelf deel te nemen aan de Transpyr Gravel? Gezien het ruwe terrein is extra comfort geen overbodige luxe: 50 mm brede banden zijn hier een absolute aanrader.

Met 135 kilometer en ruim 3.000 hoogtemeters is de etappe naar La Seu d’Urgell de eerste echte slijtageslag van de week. Toch verteer ik deze rit beter dan gisteren, voornamelijk omdat de beklimmingen wat regelmatiger zijn. Wat deze tocht echt bijzonder maakt, is de route: de organisatie loodst ons kilometerslang over verlaten wegen waar je amper een auto tegenkomt. Onderweg word je wel aangemoedigd door opvallend veel enthousiaste supporters: nieuwsgierige koeien en paarden duiken vaak op langs de kant.

Traditiegetrouw ontstaan er tijdens de Transpyr ook mooie internationale vriendschappen. Samen met twee ijzersterke Amerikanen vorm ik een treintje om de felle tegenwind te trotseren. Juist dat samenhorigheidsgevoel maakt zo’n meerdaagse minstens zo waardevol als de sportieve prestatie. Na bijna acht uur in het zadel wordt het DNA van de Transpyr weer haarscherp duidelijk: lange dagen, eindeloze afstanden en puur avontuur.

Halfweg tussen de Middellandse Zee en Atlantische Oceaan

Tijdens een meerdaagse tocht dwars door de Pyreneeën ontkom je simpelweg niet aan asfalt. De rit naar Aínsa bestaat voor slechts een derde uit gravel; de overige kilometers vliegen voorbij over strak asfalt. Voor de purist klinkt dat misschien als een minpunt, maar onderweg blijkt het juist een zegen. De verharde stroken verbinden de ruigste natuurgebieden naadloos met elkaar en geven de vermoeide benen net genoeg ademruimte om deze slopende week vol te houden. Het resultaat? Een van de mooiste etappes van de week.

Het absolute hoogtepunt is de hoofdklim die ons diep het natuurpark Posets-Maladeta in trekt. Bijna 18 kilometer lang kronkelt een schitterend gravelpad omhoog, met continu zicht op de besneeuwde reuzen aan de horizon. Na dagen waarin de teller telkens de 3.000 hoogtemeters voorbijschoot, beginnen de spieren behoorlijk tegen te stribbelen, maar de omgeving verzacht de pijn. Als kers op de taart duikt vlak voor de finish een lokaal bikepark op. Samen met de mountainbikers over de singletracks slalommen vormt de perfecte, speelse afsluiter van een indrukwekkende dag.

Op de grens tussen gravel en mountainbike

We laten de hoge toppen van de Pyreneeën langzaam achter ons en zakken af naar het zuiden, de provincie Huesca in. Het landschap verandert zienderogen: uitgestrekte valleien, ruwe rotsformaties, open weides en een merkbaar droger klimaat.

Vandaag staat de meest technische rit van de week op het programma – en die voelt allesbehalve ‘gravellerig’ aan. Meteen na een oude houten brug over de rivier start de zwaarste klim van de dag. Dit is geen klassieke gravelstrook, maar een puur mountainbikepad vol losse stenen en technische passages. Mijn MTB-ervaring komt hier uitstekend van pas, maar voor wie die ervaring mist, is dit gegarandeerd een van de zwaarste beproevingen van de Transpyr 2026.

Als beloning krijgen we een 12 kilometer lange afdaling voor de wielen geschoven: brede gravelwegen, een eindeloze reeks haarspeldbochten en pure adrenaline. Het is heerlijk om een keer wat vroeger over de finish te rollen en alle tijd te hebben voor een rustige maaltijd in het gezellige centrum van Jaca.

Gravel zoals je het droomt in Navarra

In Navarra verandert het decor opnieuw. Hier schittert de nieuwe Transpyr Gravel in volle glorie. Niet alleen omdat het evenement het perfecte uithangbord is om de mooiste paden van Navarra onder de schijnwerpers te zetten, maar ook omdat je er van de ene witte grindstrook naar de andere rijdt, op een terrein dat bij vlagen doet denken aan de iconische Italiaanse Strade Bianche.

Navarra is zo indrukwekkend dat het een wedstrijd op zich verdient, of toch minstens op de bucketlist van elke fietser zou moeten staan. Terwijl we de vorige dag nog op mountainbikepaden reden, lijkt het alsof de rollen nu omgedraaid zijn. Ondanks het minder bergachtige karakter stapelen de hoogtemeters zich nog altijd op. Tegen het einde van de dag staan er opnieuw zo’n 2.500 hoogtemeters op de teller.

De Atlantische Oceaan

Onze week in de Transpyr zit er bijna op. De slotdag trekt door het weelderige Baskenland, waar dichte bossen, overvloedige varens en kleine watervallen het decor vormen. Toch geeft de bergketen zich niet zomaar gewonnen: voor we de kust bereiken, wachten er nog een paar venijnige heuvels. De Pyreneeën laten je immers nooit zonder strijd gaan. Om de uitdaging compleet te maken, opent de hemel zich tijdens het laatste uur. Een wolkbreuk verandert de slotafdalingen in verraderlijke glijbanen. Schuiven, corrigeren en koste wat het kost recht blijven is het devies.

Na zeven intense dagen bereiken we ten slotte Irun. Hoewel het jammer is dat de streep aan de monding van de Bidasoa-rivier ligt en niet direct op het strand, doet dat niets af aan de voldoening. Het mooiste moment? Zien hoe elke deelnemer moe, voldaan en bovenal veilig over de streep rolt. Meteen komen de verhalen los; iedereen heeft zijn eigen heroïsche strijd geleverd, en precies dat maakt de Transpyr zo uniek.

Eindverdict: missie geslaagd

Een eerste editie organiseren is een gigantische klus, zeker wanneer je een nieuw gravelparcours van 700 kilometer uitstippelt door een van Europa’s ruwste bergketens. Toch mag de organisatie bijzonder tevreden terugkijken op deze primeur.

Het concept brengt drie disciplines samen— mountainbiken, gravelen en wegwielrennen — die elkaar regelmatig kruisen. Dit zorgt voor een geweldige dynamiek onderweg en bij de bevoorradingen waar je steeds andere gezichten ontmoet. De route biedt een fantastische balans tussen strak asfalt, snelle gravelstroken, grillige bergpassen en adembenemende natuur. Tel daar uitstekende hotels, verzorgde maaltijden, royale bevoorradingen en een vlekkeloze communicatie bij op, en je spreekt van een toporganisatie.

Valt er dan niets op te merken? Enkele technische stroken schuurden dicht tegen mountainbiken aan, maar als dat slechts over een paar kilometer op het gehele parcours van de Transpyr gaat, onderstreept dat juist de kracht van het totaalplaatje.

Deze eerste Transpyr Gravel bewijst dat de discipline perfect past binnen het DNA van dit evenement. Zeven dagen lang van zee naar zee fietsen door Catalonië, Aragón, Navarra en Baskenland is een onvergetelijk avontuur, ongeacht of je kiest voor een gravelbike, mountainbike of racefiets.

Foto’s copyright Transpyr / Aniol Montes & Roger Salanova