We hebben onze eigen 32 inch mountainbike ontworpen en getest
Door Paul Humbert -
Er wordt tegenwoordig veel over 32 inch wielen gepraat, maar slechts weinigen onder ons hebben ze daadwerkelijk al kunnen uitproberen. En dus kan ook niet iedereen met enige kennis van zaken spreken. In plaats van een simpele testrit van een of twee uur, hebben we samen met Evoride een prototype gebouwd van een crosscountryfiets met 32 inch wielen EN getest. Er zit geen marketing achter, want we hebben niets te verkopen. Alleen de wens om een 32 inch te testen en onze mening te baseren op feiten. Ontdek hieronder het ontwerpproces en onze eerste indrukken van deze unieke fiets, die ontworpen werd in Frankrijk. Van de eerste overwegingen over de geometrie en de vorm van het frame tot de prestaties op het terrein.
Sommige geruchten zijn hardnekkiger dan andere. Sinds het midden van het seizoen 2025 lijkt de komst van een nieuw 32 inch wielformaat steeds waarschijnlijker. Een paar weken later onthulde BMC een eerste prototype, gevolgd door andere merken (KTM, Stöll, Bike Ahead, enz.). Toen de Internationale Wielerunie (UCI) hierover werd ondervraagd, liet zij de deur open voor de introductie van deze nieuwe wielmaat, waarmee een van de grootste obstakels voor de komst ervan in de wielersport werd weggenomen.
Er blijft echter één onbekende factor over: hoe gedragen deze wielen en fietsen zich?
De eerste prototypes die werden onthuld, waren afkomstig van fietsmerken en privéteams, die hun testresultaten dus voor zichzelf hielden. Op papier zijn de voor- en nadelen van een configuratie met grotere wielen wel te bedenken:
- Positief is dat een mountainbike met 32 inch wielen in theorie de oneffenheden van het terrein beter opvangt, meer grip en stabiliteit biedt en een beter snelheidsbehoud garandeert.
- Een nadeel is dat een grotere wielmaat meer gewicht, meer belasting van de aandrijving, een aangepaste geometrie en over het algemeen een geheel nieuwe ontwikkelingscyclus voor frames en onderdelen met zich meebrengt. Bovendien rijst de vraag over de lichaamslengte van de fietser: is dit wielformaat wel geschikt voor iedereen?
De recente geschiedenis van het wielrennen, en met name het mountainbiken, is gekenmerkt door veranderingen in wielmaten en de introductie van nieuwe standaarden. Het 29 inch wiel is daar een goed voorbeeld van. Het werd vanaf eind jaren negentig ontwikkeld en in 2002 in massaproductie genomen door Gary Fisher. Het is heden ten dage moeilijk te geloven dat het zo lang heeft geduurd voordat de wielmaat zo dominant werd. De verandering was pijnlijk, met als gevolg een onderontwikkelde eerste generatie van fietsen, verwarde consumenten en soms weinig overtuigende tussenmodellen. Er was veel werk nodig, zoals het verwijderen van de voorderailler en het verbreden van de naven, om uiteindelijk te leiden tot een goede kinematica en een geometrie die waren aangepast aan grotere wielen.
Vandaag kunnen we door dit vele werk genieten van 29 inch fietsen die hun aanvankelijke tekortkomingen hebben overwonnen en de prestaties van eerdere standaarden ruimschoots overtreffen. Tegelijkertijd roept dit nieuwe vragen op. Waarom zouden we stoppen bij 29 inch? Zouden grotere wielen niet nog efficiënter zijn? Zouden we de wielmaat – naast de framemaat- ook niet moeten aanpassen aan de lengte van de fietser?
Momenteel stellen we vast dat de crosscountry-atleten de eersten waren die interesse toonden in dit onderwerp, en de toprijders staan achter de schermen te popelen om nieuwe ontwikkelingen en tests uit te voeren. Dat is logisch: hun taak, en die van hun team, is om zo snel mogelijk te rijden. Naast hun training moeten ze dus de meest effectieve technische oplossingen vinden binnen de grenzen die de reglementen stellen.
Bij Vojo bekijken we dit, als waarnemers van de wielerwereld, met een zekere afstandelijkheid en een kritische blik. We informeren over wat er gezegd wordt en wat wij waarnemen. Maar op een gegeven moment moet je zelf actie ondernemen en ervaren hoe dit nieuwe 32 inch formaat zich in de praktijk gedraagt. Het probleem: er zijn maar heel weinig fietsen beschikbaar (ze komen van kleine merken of zijn vertrouwelijke prototypes), of slechts voor een uurtje. Veel te weinig om überhaupt een oordeel te kunnen vormen over een verandering van deze omvang.
En zo ontstond een ietwat gek idee: waarom zouden we niet onze eigen 32 inch fiets bouwen?! Het gaat er niet om iets te verkopen. Het gaat erom een unieke fiets te creëren waarmee we onze eigen mening kunnen vormen, weg van de grootse uitspraken die enerzijds genialiteit verheerlijken en anderzijds een enorm marketingcomplot vormen om ons allemaal een nieuwe fiets aan te smeren in een zogenaamd verzadigde markt.
Het begin van het 32 inch project
Om het niet bij theorie te houden, hebben we de handen ineengeslagen met Evoride om een eerste prototype van een 32 inch XC-mountainbike te ontwerpen, assembleren en testen. Evoride bevindt zich in hetzelfde gebouw als onze redactie in het Franse Annecy en dus was het zaadje snel geplant.
Hoewel Evoride gespecialiseerd is in het ontwerpen en assembleren van hoogwaardige wielen, bieden ze momenteel geen 32 inch modellen aan op hun website. Om het belang van het merk voor dit project op korte termijn te begrijpen, moet je eerst kijken naar de mensen achter de schermen.
De eerste van hen is Rémi Groslambert. Rémi werkt al een aantal jaren als freelancer voor Vojo. Uiteraard niet om wielen om te testen, maar wel als wedstrijdrenner. Onlangs kon je van hem een artikel lezen over het belang van aerodynamica in het gravel- en mountainbiken (Reflectie | Wordt aerodynamica de volgende grote trend in MTB-marathons?).
Naast hem staat Clément Auvin, een jonge ingenieur die de wielen en toekomstige naven van Evoride ontwerpt. Clément werkt ook aan het ontwerp van fietsframes. Na een racefiets met een gelijmde en verstevigde constructie, was hij verantwoordelijk voor het ontwerp van dit 32 inch prototype. Hij verkoopt zijn fietsen onder de merknaam AVN.
Onze bijdrage was dat we mee hebben gedacht over de algehele richting van het project en ons netwerk hebben ingezet om de belangrijkste onderdelen voor de assemblage van deze fiets te vinden. Dit project biedt ook de mogelijkheid om een zo objectief mogelijk eerste beeld van deze standaard te krijgen. Niets is te koop; alles valt nog te ontdekken.
Hoe bouw je een mountainbike met 32 inch wielen?
Hoe bouw je een prototype van een ‘competitief’ XC-mountainbikeframe zonder een carbon mal te hoeven openen die tienduizenden euro’s kost? Een aluminium prototype zou te zwaar zijn, maar dankzij nieuwe lijmsoorten is het mogelijk om betrouwbare frames te ontwikkelen met behulp van verbindingsmoffen, zoals de fietsen van Atherton of de prototypes van Pivot en Specialized.
In de praktijk ontwierp Clément de gefreesde moffen van 7075 aluminium, die met elkaar verbonden zijn door met filamenten gewikkelde carbon buizen. Dit zorgt ervoor dat de fiets een verfijnde geometrie heeft, dynamische eigenschappen die, hoewel niet zo verfijnd als een volledig carbon fiets, toch consistent zijn, en bovenal een laag gewicht. Ons prototype van het frame weegt 1,475 kg.
Aanvankelijk was het de bedoeling een softtail te ontwerpen, met een achterdriehoek die op een kleine elastomeer rustte om de schokken beter op te vangen. Een eerste 3D-geprint prototype werd gemaakt, maar uiteindelijk afgedankt. Dit ontwerp bracht uitdagingen met zich mee op het gebied van stijfheid en techniek, en zou mogelijk een vertekend beeld kunnen geven van de 32 inch wielen. Daarom werd gekozen voor het hardtail-ontwerp om de wielmaat te valideren voordat een potentieel tweede full-suspension mountainbike wordt ontwikkeld.
Qua geometrie was het ontwerp allesbehalve eenvoudig. De grotere wielen vereisten een volledig nieuw ontwerp van het frame, om te voorkomen dat we op een ‘containerschip’ zouden rijden.
Clément Auvin legt uit: “Voor een wedstrijdfiets willen we dat hij responsief is, een redelijk agressieve rijpositie mogelijk maakt en stabiel is. Om responsief te zijn, moeten de roterende massa’s licht zijn. Dit staat enigszins haaks op de 32 inch wielen, en we willen dat de fiets relatief compact is. Omdat 32 inch wielen groter zijn, wilden we een langere achtervork gebruiken, maar dat hebben we vermeden door de achtervork op 430 mm te houden. Dat is zelfs korter dan op sommige 29 inch fietsen. Om dit te bereiken, hebben we achteraan een Superboost-naaf gebruikt in plaats van de klassieke Boost-naaf (157 mm breedte versus 148 mm).”
“Om een stabiele fiets te maken, moet je vervolgens het bottom bracket zo laag mogelijk plaatsen, terwijl je tegelijkertijd moet voorkomen dat de cranks tijdens het trappen de grond raken.”
“Het derde punt betreft de zitpositie en de stack (framehoogte), aangezien de reach gemakkelijk te behouden is. Het is een uitdaging als we de veerweg consistent willen houden met een XC-mountainbike, omdat we geen 32 inch fiets met vaste voorvork willen maken, noch een fiets waarop je te hoog zit. Daarom hebben we een zeer lage balhoofdbuis ontworpen.”
“We hebben de positie zo ontworpen dat de gewichtsverdeling aan de voorkant optimaal is, voor een agressieve rijpositie in XC. Om een evenwichtige gewichtsverdeling tussen voor- en achterwiel te bereiken, moet het achterwiel zo dicht mogelijk bij het midden van de fiets zitten. Het voorwiel daarentegen moet juist zo ver mogelijk weg geplaatst worden, ook al moet het responsief blijven. Daarom hebben we geen overdreven vlakke balhoofdhoek gebruikt. We hebben bovendien gekozen voor een zadelbuis van 27,2 mm voor flexibiliteit en comfort in dat gebied.”
Hoe rust je een 32 inch fiets uit?
Deze nieuwe standaard vereist aanpassingen aan belangrijke onderdelen. Aan de wielen natuurlijk, en daarvoor kon Evoride een configuratie aanbieden gebaseerd op een 32 mm carbon velg, gecombineerd met een Tune Superboost-achternaaf en een Cannondale Lefty-voornaaf. De gehele setup is gespaakt met Berd-textielspaken.
Wat betreft de vering, zijn er maar weinig voorvorken op de markt die de montage van een 32 inch wiel met mountainbikebanden mogelijk maken. Bij de meeste vorken op de markt vormt de vorkboog een grote beperking. Daarom hebben we contact opgenomen met Cannondale, dat ons een Lefty Ocho Carbon met een beperkte veerweg ter beschikking stelde. Deze vork heeft geen vorkboog en de veerweg van 90 mm voorkomt dat het wiel het frame raakt bij het inveren.
Bandenfabrikant Maxxis draagt zijn steentje bij aan het project door een set Aspen-banden van 32 inch te leveren die nog niet op de markt verkrijgbaar zijn.
En bij een grotere wielmaat is een kleiner kettingblad aan te raden om de fiets in beweging te krijgen.
Test: 32 inch op het terrein
Het is Rémi Groslambert die achter het stuur van deze fiets plaatsneemt, die speciaal voor hem en zijn lengte (1,83 m) is ontworpen. Deze fiets weegt, volledig gemonteerd en inclusief pedalen, 9,9 kg.
De eerste testritten vonden plaats op de flanken van de Mont Semnoz, niet ver van onze redactie in Annecy. Dit is Rémi’s favoriete testterrein voor crosscountry: “Wat me het meest verraste, was hoe makkelijk de fiets te besturen was. Ik had een groter verschil verwacht in vergelijking met de 29er. Natuurlijk is er wat meer inertie, de respons is iets minder, je moet hem echt op gang krijgen, maar het is veel makkelijker om obstakels te overwinnen.”
“Het is werkelijk fantastisch. Je voelt het echt als je snel gaat, je zit lekker op stoom en je hebt een fiets die het terrein gladstrijkt. Een fiets die de ruige stukken wat makkelijker maakt. Een fiets die je toegang geeft tot meer ideale lijnen. Dankzij de korte liggende achtervork die Clément met deze geometrie wist te realiseren, is de fiets bovendien erg wendbaar.”
“Dit model heeft veel eigenschappen die iets anders zijn dan een 29 inch-model, maar ze zijn superinteressant en je voelt dat er potentie in zit. Dat het misschien niet zomaar een marketingtruc is.”
Is dit de perfecte nieuwe fiets die altijd ideaal is voor iedereen?
“Het is niet de nieuwe fiets voor de gemiddelde fietser, want hij is nog steeds behoorlijk veeleisend. Ik denk dat je een bepaalde hoeveelheid kracht nodig hebt om een fiets met 32 inch wielen te besturen. Ik denk dat de maat ook een rol speelt; hij is niet per se voor iedereen geschikt. Maar aan de andere kant is er een voordeel – voor mij is dat heel duidelijk – voor grotere rijders, voor krachtige rijders en voor wedstrijdrijders. Het verschil is behoorlijk merkbaar vergeleken met een 29er, en dat is niet alleen merkbaar voor zeer getrainde rijders.”
Wat kunnen we nog meer leren over 32 inch fietsen?
Er valt nog veel te ontdekken over het 32 inch wiel, en een test tegen de chrono is de komende weken essentieel. Zal het 32 inch wiel echt sneller zijn dan het 29 inch wiel?
Op lange termijn zullen ongetwijfeld nieuwe mogelijkheden of beperkingen aan het licht worden gebracht. Rémi voegt daaraan toe: “Er is zeker potentieel, en ik denk dat met de betrokkenheid van de fietsindustrie er interessante nieuwe ontwikkelingen zullen komen, maar ook nieuwe onderdelen die op de markt zullen verschijnen. Het wordt een boeiende periode.”
Geconfronteerd met de theorie en talloze vragen rondom dit nieuwe wielformaat, heeft dit project, uitgevoerd met Rémi en Clément van Evoride, ons al in staat gesteld enkele twijfels weg te nemen en bepaalde voordelen en beperkingen van het 32 inch wiel te bevestigen. We durven nu te stellen dat dit formaat snel zijn plaats zal vinden in de crosscountry-competitie. Het valt echter nog te bezien hoe wijdverspreid dit formaat zal worden en of het beperkt zal blijven tot de meest getrainde en langste XC-rijders, of dat het toegankelijk zal zijn voor het hele deelnemersveld en of alle disciplines het uiteindelijk zullen overnemen.
De website van https://evoride-wheels.com/