Ontdekking | Raid Bulles: gravelen te midden van de wijngaarden van de Champagne

Met de vele brede witte wegen hebben de Aube en de Champagne heel bijzondere troeven in handen voor het gravelbiken. Nadat het departement in de schijnwerpers kwam te staan door de passage van de Tour de France, wilde het ook een route aanbieden zodat iedereen de mooiste plekjes van de regio kan komen ontdekken.

Reden te meer voor ons om naar de Aube terug te keren. Dit keer tijdens de heerlijke lentemaanden. Op deze zachte kalkgrond heeft de menselijke activiteit door de eeuwen heen een uniek landschap gevormd, dat inmiddels zelfs is opgenomen op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

De hellingen, huizen en kelders van de Champagne vormen een specifiek landschap. En de Raid Bulles doorkruist dit van de ene naar de andere kant, of het nu in het noorden is, in Troyes, in de Côte des Bar of in het oosten richting Bar-sur-Aube en de abdij van Clairvaux.

De Côte des Bar

Zou Frankrijk zijn eigen Toscane hebben, dat zo geliefd is bij gravelbikers? Je zou het bijna denken tijdens deze prachtige lente, die het warme licht op de kalkstenen huizen en de kleuren van de wijngaarden van de Côte des Bar onthulde.

Deze meest zuidelijk gelegen heuvels van de Champagne zijn ongetwijfeld het interessantste om in te rijden. Het is voorzien van cuesta’s en valleien waar de Sarce, de Laignes, de Ource, de Arce, de Landion en de Aube doorheen stromen. Al deze rivieren monden in de Seine uit. Deze bijzondere topografie creëert een landschap van hellingen dat ons een opeenvolging van heuvels en idyllische vallei-oversteken zal bieden.

De schittering van de witte wegen

Het aanschouwen van het platteland van de Champagne brengt de blik tot rust. De voorjaarswijngaarden bestrooien de heuvels, die getekend zijn door de geometrische lijnen van het wijnveld, met een teder groen. En we doorkruisen het terwijl we over de witte paden rijden die er in harmonie doorheen kronkelen.

Tijdens onze verkenning in de winter van 2024 (zie: Ontdekking | De witte wegen van de Tour de France 2024 in de Champagne) lieten de weersomstandigheden het niet toe om de schoonheid van de Côte des Bar ten volle te ontdekken. Eind april hebben de noordenwind en het mooie weer van de voorbije weken de bodem uitgedroogd. We zullen dan ook in ideale omstandigheden kunnen fietsen.

Ons vertrekpunt bevindt zich in Les Riceys, een dorp dat ideaal gelegen is in het centrum van de Raid Bulles. Doordrenkt door de Laignes leeft het dorp in een milde lethargie, die enkel wordt verstoord door de passage van een tractor die dapper de hellingen beklimt.

We volgen het spoor dat rechtstreeks naar de toppen voert. De ontdekking van weidse panorama’s wacht aan het einde van de eerste helling, waar een cadole verschijnt, gebouwd van droog gestapelde stenen. Deze schuilplaats werd gebruikt door wijnbouwers om te schuilen voor de zomerhitte of het slechte weer.

De witte wegen maken plaats voor de doorkruising van het staatsbos van Les Brosses. We dompelen ons onder in een dichte vegetatie, waar soms een paadje de hoogtelijnen van de bostopografie volgt. Het gaat steil omhoog en nog feller naar beneden. Met zo’n stijgingspercentages kan de positie op de gravelbike soms hachelijk zijn, maar het lukt. Eindelijk verschijnt Mussy-sur-Seine aan de bosrand. Om bij de rivier te komen is het pad zo wit dat de weerkaatsing ervan ons bijna verblindt.

Langs de Seine en de Ource geniet je van het gevoel van een Frans platteland zoals je dat kent uit de films uit je jeugd. In Grancey-sur-Ource of Noé-les-Mallets lijkt er in geen 30 of 40 jaar iets veranderd te zijn …

Een impressionistisch tafereel

Bij het naderen van Essoyes doen de landschappen denken aan de werken die de grote meester Renoir, die hier vandaan kwam, heeft geschilderd.

Dit platteland was zijn inspiratiebron. Zijn techniek beperkte zich tot verftoetsen op het doek, die de vluchtige effecten van het licht en de weerspiegelingen op het water weergaven. Samen met andere kunstenaars zoals Monet, Pissarro, Sisley of Manet legde hij de basis voor het impressionisme.

Het parelmoerachtige licht dat Renoir zo dierbaar was, omhult ons langs de Ource. Hij schilderde dit eenvoudige leven vol kleine geluksmomenten, zoals de pauze aan de oever van de rivier die we onszelf gunnen.

Zouden we geïnspireerd zijn door het gelukkige leven dat Renoir schilderde? We genieten volop van de wegen die de dorpen van de Côte des Bar met elkaar verbinden. In elk van deze dorpen liggen de champagnehuizen verspreid. Eén daarvan, champagnehuis Richardot, verdient onze aandacht. Eugène, die gepassioneerd is door champagne en fietsen, vertelt ons tijdens een rondleiding door de wijngaard honderduit over zijn productieprocessen.

De Abdij van Clairvaux

De volgende dag verbergt een lichte mist, onderbroken door gordijnen van populieren, de dorpen van de Champagne die zich lui uitstrekken langs de waterkant. Onze nieuwsgierigheid leidt ons naar deze afgelegen regio, op de grens van het departement Haute-Marne.

We bevinden ons op de wegen die leiden naar de Abdij van Clairvaux, in het uiterste oosten van het parcours van de Raid Bulles.

Binnen zijn muren vermengt de geschiedenis van zeven eeuwen monastiek leven zich met twee eeuwen gevangenis. In de 12de eeuw verlieten monniken de Abdij van Cluny om zich in een afgelegen regio terug te trekken uit de wereld. Ze stichtten de Abdij van Cîteaux. De nieuwe orde verspreidde zich vervolgens over heel Europa. Tegenover de luxe van de Cluniacenzers stelden de Cisterciënzers de soberheid en striktheid voorop van een leven dat gewijd was aan gebed en handarbeid. In de meest verborgen valleien ontstonden abdijen. En een daarvan, de vallei van Absinthe, bood hun deze wilde en geïsoleerde grond. Bernardus van Clairvaux en enkele monniken ontgonnen het oude Gallische woud met de bijl.

De abdij werd in de middeleeuwen een eiland van denken in het hart van deze wilde regio. Het onontgonnen land werd veroverd, net zoals de zielen van de bevolking zouden worden bekeerd. Het klooster zou gedurende meerdere eeuwen zijn invloed doen gelden, tot aan de Franse Revolutie, toen het in beslag werd genomen en aan een industrieel werd verkocht. Tegenwoordig verbergt de elegante gevel met stenen omlijstingen de voormalige gevangenis.

Het kleine dorp van een groot man

Vanaf Bar-sur-Aube vormen de onverharde wegen opnieuw de verbinding tussen de dorpen van de Champagne. De panorama’s zijn adembenemend en worden nog eens extra in de verf gezet door de diepblauwe lucht. Dit oostelijke deel lijkt wat makkelijker en vlotter te bollen, waarbij de paden overgaan in kleine landweggetjes. Arrentières en Colombé-le-Sec zijn snel doorkruist, net wanneer de maag begint te knorren …

Voor de middagpauze houden we halt in Colombey-les-Deux-Églises, dat ondanks zijn wereldwijde bekendheid al zijn charme heeft weten te behouden. Het is een van de belangrijkste historische trekpleisters van Frankrijk dankzij de aanwezigheid van een groot man.

Generaal de Gaulle rustte graag uit in La Boisserie om er een zekere sereniteit terug te vinden. De voormalige president van Frankrijk overleed op deze plek op 9 november 1970.

In het kleine dorpscentrum genieten we van uitstekende gerechtjes die zijn klaargemaakt door het restaurant Maison & Tartine. Vervolgens keren we terug naar Bar-sur-Aube via een buitengewoon onverhard pad door het bos. Het vertoont geen spoortje van oneffenheden; we vliegen kilometerslang aan een rotvaart vooruit en bewijzen hier perfect het bestaansrecht van de gravelbike.

Bij onze terugkeer in Bar-sur-Aube hebben we een deel van de route van de Raid Bulles verkend.

De landschappen waar je doorheen trekt, zijn louter de echo van een cultureel, sterk land met een eigen identiteit, dat door de mens door de eeuwen heen is gevormd.