Test nieuw | Specialized Epic 9: het evenwicht tussen twee uitersten

Bij Specialized is het Epic-platform een van de meest iconische fundamenten binnen het XC-mountainbiken. Van de vroege hardtails tot de eerste full-suspensions met de ‘Brain’-technologie, en tot de recente evolutie die de Epic 8 belichaamde, is de filosofie altijd dezelfde gebleven: snelheid, overal.

Slechts twee jaar na de lancering van de Epic 8, en zonder dat we ook maar één prototype in de handen van de wereldbekerrenners van het merk hebben gezien, presenteert Specialized (alweer) de negende generatie van de Epic!

Nochtans staan de rijders van het Specialized Factory XC-team aan de basis van deze Epic 9, met een vrij duidelijke vraag: het overbruggen van de kloof tussen twee zeer uiteenlopende platforms in het assortiment. Aan de ene kant is er de Epic 8 met zijn 120/120 mm veerweg, die veelzijdig en capabel is. Aan de andere kant is er de Epic World Cup, die met slechts 75 mm achtervering en een pure focus op prestaties een veel radicalere benadering kiest.

Een van de lichtste frames op de markt!

Het frame van de Epic 9 markeert een echte mijlpaal op het gebied van gewicht. Met een geadverteerd gewicht van 1589 gram – inclusief demper en achteras – voor het S-Works model, is hij ongeveer 120 gram lichter dan de vorige generatie van de Epic World Cup en meer dan 200 gram lichter dan de Epic 8, waarmee hij zich in het segment van de full-suspension XC-fietsen bij de absolute lichtgewichten schaart.

Als we de gewichten van de frames in maat M vergelijken, komen we uit op volgende lijst:

• Specialized S-Works Epic 9: 1589 gram
• Specialized S-Works Epic World Cup: 1712 gram
• Cervélo ZFS-5: 1718 gram
• Giant Anthem Advanced SL: 1746 gram
• Specialized S-Works Epic 8: 1795 gram
• Orbea Oiz OMX: 1798 gram
• Scott Spark RC HMX: 1870 gram

Deze grammenjacht is niet gebaseerd op één enkel element, maar op een algehele optimalisatie, met zeer gedetailleerd werk aan de vormen en de diameters van de buizen. “Elke zone is gemodelleerd (FEA, of eindige elementenanalyse) om materiaal te verwijderen waar dat niet nodig is, met behoud van de stijfheid en betrouwbaarheid”, legt Jason McDonald uit, de hoofdingenieur van deze Epic 9.

De teams van het merk vestigen in het bijzonder onze aandacht op de specifieke constructie van de zitbuis, die voor elke maat uniek is. De wanddikte en vorm zijn aangepast om het compromis tussen gewicht, stijfheid en sterkte te optimaliseren.

Met de Epic 9 maakt Specialized vrij uitgesproken keuzes, die duidelijk gericht zijn op prestaties. Het frame is uitsluitend ontworpen voor elektronische schakelsystemen, waarbij de mechanische systemen volledig zijn losgelaten. Een bewuste keuze die het mogelijk maakt om de integratie te vereenvoudigen en enkele kostbare grammen te besparen, terwijl het frame overigens wel compatibel blijft met mechanische bediening voor de zadelpen of de demper.

Dezelfde logica geldt voor de opbergruimte: hier zien we geen opbergvak meer in de onderbuis, omdat dit als te nadelig werd beschouwd voor het gewicht. In plaats daarvan kiest Specialized voor een externe, afneembare oplossing die lichter en eenvoudiger is en in het verlengde van de bidonhouder wordt geplaatst. Het gaat hier om een oude oplossing die enkele jaren geleden al bij Specialized te zien was en die hier opnieuw wordt ingezet. Ook de mogelijkheid om twee bidonhouders te installeren blijft behouden, een detail dat zeer zinvol is voor MTB-marathons of andere formules over lange afstanden.

Bij de details zien we een specifieke kettinggeleider, ontwikkeld in samenwerking met MRP, die kan meedraaien bij een impact. Er werd ook veel aandacht besteed aan de lagers, inclusief een levenslange garantie voor de eerste eigenaar.

120 mm veerweg, met verve!

Met de Epic 9 begint Specialized niet bij nul, maar bouwt het merk voort op de logica die werd geïntroduceerd met de Epic 8. Het idee blijft hetzelfde: een vering bieden die tegelijkertijd zeer efficiënt is tijdens het trappen … en werkelijk actief is zodra het terrein erom vraagt. Hier geen compromissen: de Epic 9 biedt 120 mm veerweg, zowel vooraan als achteraan!

Om de kinematica van deze Epic 9 te ontwikkelen, heeft het merk onder meer een testmodel gecreëerd op basis van een Epic 8-frame, waarop ze de gewenste bevestigingspunten hebben aangebracht.

De eerste evolutie zit in de architectuur van het frame zelf, met de demper die parallel aan de bovenbuis is geplaatst en er bijna in verzonken ligt, wat doet denken aan de Epic World Cup. Er is echter geen sprake meer van een speciale demper zoals bij die World Cup; we stappen hier over op een klassiekere RockShox SID Luxe.

De herpositionering van de scharnierpunten heeft het bovendien mogelijk gemaakt om de algehele kinematica te herzien:

De andere ontwikkelingsas betreft de vering zelf! Net als bij bepaalde eerdere modellen (denk in het bijzonder aan de Genie-demper op de nieuwste generatie van de Levo en Stumpjumper), heeft Specialized zijn eigen interne veringsinstellingen ontwikkeld, dankzij een team dat zich binnen de R&D-afdeling specifiek hierop richt. “Uiteindelijk ontwikkelen we de veringen zoals een fabrikant van veringen dat doet”, grapt Chance Ferro, de verantwoordelijke voor het team achter de veringen.

Het is de fameuze tussenstand, gedoopt tot ‘Magic Middle’, die het meeste werk van dit team vertegenwoordigt. Deze stand werd geïntroduceerd op de Epic 8 en is nu aangepast voor deze nieuwe generatie. Ter herinnering: deze tussenpositie is bedoeld om er het grootste deel van de tijd in te rijden. Tijdens beklimmingen, op het vlakke (zelfs als het reliëf wat grillig is) en in afdalingen met een redelijk perfecte ondergrond. Het idee is om de open stand alleen te reserveren voor ruwere passages en de volledige blokkering uitsluitend voor sprints. Begrijp hieruit dat de Magic Middle een stand is die stevig aanvoelt bij het trappen en de optimale houding van de fiets behoudt, maar die nog steeds in staat is om gemiddelde en grote schokken op te vangen. Concreet zien we dat de curve een hogere drempelwaarde heeft om in te veren, maar daarna lineairder en vlakker (en dus gevoeliger) is dan de standaardcurve die door RockShox wordt aangeboden.

Er moet worden opgemerkt dat het mogelijk is om een voorvork met een veerweg tot 130 mm te monteren, hoewel de montage van 120 mm de referentieconfiguratie blijft. Dit verbreedt het gebruiksgebied enigszins … zeker omdat deze Epic 9 geen ‘EVO’-versie meer aanbiedt. Hoewel we die versie erg waardeerden tijdens onze test van de vorige generatie, legt Specialized uit dat het verkoopvolume te laag was om deze in de catalogus te behouden. Het is echter nog steeds mogelijk om van deze Epic 9 een eigen EVO-versie te maken. Het is moeilijk te geloven dat het merk uit Californië niet werkt aan een toekomstig model tussen de Epic en de Stumpjumper!

Geometrie geïnspireerd op de Epic 8

Hoewel deze Epic 9 qua integratie van de demper de contouren van de Epic World Cup overneemt, doet de geometrie daarentegen duidelijk denken aan de Epic 8!

Wat de geometrie betreft (in maat M) noteren we een reach van 455 mm, een balhoofdhoek van 66,3° en een zitbuishoek van 76°; dit zijn identieke waarden aan de vorige generatie. Het bottom bracket staat echter iets hoger (+4 mm). De liggende achtervork is proportioneel aan de framemaat (435 mm bij maat S en M, 438 mm bij maat L en 442 mm bij maat XL).

De flip-chip maakt het mogelijk om de hoogte van het bottom bracket aan te passen, om zo te kiezen tussen meer stabiliteit of meer bodemvrijheid. De standaardinstelling is iets hoger dan bij de Epic 8, wat zorgt voor meer ruimte voor de pedalen en de lage stand beter bruikbaar maakt. Wat betreft de geometrie varieert de hoogte van het bottom bracket met 5 mm, de balhoofdhoek met 0,4° en de reach met 5 mm.

Onderdelen Specialized S-Works Epic 9 2026

Specialized stelde ons de luxueuze S-Works uitvoering ter beschikking voor deze eerste testritten. Zoals we van het merk gewend zijn, hangt er uiteraard een zeer fors prijskaartje aan deze ultra-versie (€ 14.499) die is uitgerust met zorgvuldig geselecteerde onderdelen. Specialized claimt voor dit model een gewicht van 9,66 kg!

De vering is elektronisch, met een SID/SIDLuxe Ultimate Flight Attendant-duo van RockShox met 120 mm veerweg. De demper heeft, ondanks de integratie in het frame, het klassieke formaat van 190×45 mm.

Sram is duidelijk aanwezig bij de rest van de onderdelen met een complete XX SL AXS-groepset. Opvallend zijn de vermogensmeter op het crankstel, het kettingblad met 34 tanden en het CeramicSpeed Alpha-crankstel.

Tot stilstand komen doe je met een paar Sram Motive Ultimate 4-zuigerremmen, gecombineerd met een 180 mm remschijf aan de voorzijde en een schijf van 160 mm aan de achterzijde.

De wielen zijn van eigen makelij, met een luxueus paar Roval Control World Cup-wielen van minder dan een kilo per set (998 g), met een interne breedte van 28,5 mm, carbon spaken, DT Swiss 180-naven en keramische lagers. Het is lastig om op dat vlak veel beter te vinden …

De banden zijn eveneens voorzien van de merknaam Specialized, met een combinatie van een Fast Trak aan de voorzijde en een Air Trak aan de achterzijde. Deze zijn uitgevoerd in een Flexlite-karkas, T5/T7-rubbercompound en een breedte van 2.35 inch.

De telescopische zadelpen is draadloos met een Reverb AXS van 150 mm (125 mm bij maat S, 175 mm bij XL). De cockpit uit één stuk carbon is een Roval Control SL (760 mm breed, stuurpen van 60 mm en een hoek van 6°).

Specialized Epic 9: versies en prijzen

Er staan vier versies in de catalogus van het merk, evenals een frameset (frame en RockShox SID/SIDLuxe Flight Attendant-vering) voor € 6.999.

De absolute top wordt gedeeld door de S-Works Epic 9 (€ 14.499), die in deze presentatie wordt getoond, en de S-Works Epic 9 Ultralight LTD (€ 13.999, hier op de foto). Deze laatste versie is gelimiteerd tot 300 exemplaren en zet volledig in op een laag gewicht met een frame dat enkel van een vernislaag is voorzien (geen laklaag) en zeer specifieke componentkeuzes, wat resulteert in een totaalgewicht van slechts 8,66 kg! Hier geen Flight Attendant, maar een mechanisch SID SL/SIDLuxe Ultimate-duo met drie standen. De voorvork heeft een prachtige, ruwe afwerking en een beperkte veerweg van 110 mm. Voor de remmen werd geopteerd voor exclusieve Trickstuff Piccola’s met twee zuigers en de zadelpen is een Bike Yoke Divine SL.

Specialized Epic 9: de terreintest

Deze eerste kennismaking vond plaats gedurende twee dagen in samenwerking met de teams van het merk. Het gaat hier dus meer om een ontdekking van deze nieuwe generatie dan om een echte test zoals we die gewoonlijk op Vojo doen (wat meer tijd en verschillende testrijders met uiteenlopende profielen vereist).

Voor deze eerste kennismaking reden we op een maat M, passend bij onze lichaamslengte van 178 cm. De maat bleek ideaal met een reach van 450 mm. Wat de zithouding betreft, viel de vrij hoge voorkant op; dit werd nog eens extra benadrukt door de stuurpen met een positieve hoek van 6° en het stuur met een upsweep van 2°. In ons geval hebben we er al snel voor gekozen om de cockpit te verlagen om een meer actieve en prestatiegerichte houding te verkrijgen.

Tijdens het trappen

Vanaf de eerste pedaalslagen is wat opvalt aan deze Epic 9 de samenhang van het geheel. Je krijgt die vrij zeldzame sensatie van een fiets die ‘als een systeem werkt’, waarbij alles naadloos op elkaar afgestemd lijkt te zijn, zonder dat je ooit het gevoel hebt dat er iets gecompenseerd moet worden. Binnen enkele minuten voel je je al op je gemak, bijna alsof je thuis bent, op een fiets die je heel snel onder de knie hebt.

Op het vlakke en bij het klimmen is het rendement verbluffend. Je hebt duidelijk het gevoel op een fiets te rijden die heel dicht in de buurt komt van een hardtail, met een trapas/demper-zone die bijzonder stijf is en de energie uitstekend teruggeeft. De blokkering is extreem stevig wanneer dat nodig is, maar het is vooral de tussenstand die het meeste indruk maakt. Hiermee kun je efficiënt trappen zonder erbij na te denken, terwijl de vering actief blijft zodra het terrein onregelmatig wordt. Het begin van de veerweg is zeer soepel en vlakt kleine schokken goed af, terwijl er een indrukwekkende ondersteuning wordt geboden wanneer de impact groter wordt … Kortom, een ideaal platform dat efficiënt werkt bij het trappen.

In tegenstelling tot sommige zeer veeleisende XC-fietsen, vereist deze niet dat je constant op het voorwiel moet leunen of hem strak moet ‘vasthouden’ om goed te presteren. Hij blijft toegankelijk, vergevingsgezind en vooral heel intuïtief. De fiets is levendig, reactief en makkelijk te sturen. Veranderingen van richting gaan vanzelf, relanceren voelt krachtig aan en je kunt makkelijker met het terrein spelen dan zijn ‘race’-positionering zou doen vermoeden.

Tijdens het klimmen

Dit is ongetwijfeld een van de gebieden waarop de Epic 9 het snelst iedereen overtuigt. De fiets is zeer gemakkelijk te relanceren, met een directe en efficiënte krachtoverbrenging. De stijfheid rondom de trapas werkt duidelijk in zijn voordeel: elke trapbeweging wordt goed doorgegeven, zonder enig gevoel van energieverlies.

De andere mooie verrassing van deze Epic 9 is het vermogen om snelheid vast te houden. Eenmaal op gang, behoudt hij zijn momentum met opvallend gemak. Hierdoor kun je je inspanningen beter verdelen. Zowel op goed lopende beklimmingen als op onregelmatiger terrein houd je het ritme vast, zonder dat je het gevoel hebt tegen de ondergrond te moeten vechten.

We kunnen niet om de bijdrage van de wielen op deze (zeer) hoogwaardige uitvoering. Hun lichtheid en vermogen om snelheid vast te houden, spelen een belangrijke rol in de algehele rijervaring van de fiets. Een punt om in gedachten te houden bij het vergelijken met ‘klassiekere’ afmontages.

De keuze van de positie van de flip-chip beïnvloedt ook aanzienlijk het rijgedrag. In de hoge positie oogt de fiets zenuwachtiger en scherper, met een zeer ‘race’-achtig karakter dat uitnodigt tot aanvallen. Dit is duidelijk de configuratie die de voorkeur geniet voor wedstrijden. In de lage positie win je aan stabiliteit en vertrouwen in technische secties, met een rustiger rijgedrag, maar dit gaat ten koste van een lager bottom bracket, wat het risico op contact met de ondergrond in technische secties kan vergroten.

Tijdens het dalen

Tijdens het dalen voelt de eerste indruk misschien wat meer ‘race-georiënteerd’ aan dan bij een Epic 8, waarbij de fiets op het eerste gezicht wat minder toegankelijk lijkt. Hoewel de fiets zeer gemakkelijk te plaatsen is en soepel beweegt, merk je zodra het terrein ruwer wordt en je het laatste derde deel van de veerweg aanspreekt, die ‘performance’-filosofie: de combinatie van frame en wielen behoudt een zekere stijfheid die onmiskenbaar is.

Toch is de Epic 9 verre van oncomfortabel, maar hij heeft niet dat comfortabele dat sommige andere modellen wel bieden … Je vraagt een Formule 1-wagen immers ook niet om comfortabel te zijn! We willen wel benadrukken dat dit gevoel zich beperkt tot zeer ruwe secties en/of momenten van hard remmen in die ruwe passages. Een dikke voldoende is er daarentegen voor het opvangen van kleine en middelgrote schokken, waarbij de vering (en de kinematica in het algemeen) fantastisch werk levert. Zelfs als je ontspannen rijdt en de fiets het werk onder je laat doen, blijft hij zeer efficiënt. Een echt pluspunt in wedstrijdomstandigheden, zeker wanneer de vermoeidheid begint toe te slaan.

Ondanks dit stuggere gevoel aan het einde van de veerweg, is het erg moeilijk om de fiets op een fout te betrappen. Of het nu gaat om diepe compressies, ruwe passages of zelfs wat hardere landingen, de vering vangt het zonder morren op. Je hebt bijna het gevoel dat je nooit het einde van de veerweg bereikt, zonder dat dit ten koste gaat van de gevoeligheid.

Verdict

Met deze Epic 9 revolutioneert Specialized zijn XC-platform niet, maar verfijnt het met precisie. Het nieuwe model is lichter, efficiënter tijdens het trappen en nog steeds capabel wanneer het terrein uitdagender wordt. Hiermee tilt de fiets de reeds zeer geslaagde balans van de Epic 8 naar een nog hoger niveau. Hij is gemakkelijk in het gebruik, intuïtief en consistent. De fiets oogt minder radicaal dan een Epic World Cup, maar is aanzienlijk veelzijdiger en in staat om zowel pure XC als marathonritten aan te kunnen. Een evolutie in de lijn der verwachtingen, die duidelijk prestaties vooropstelt en de positie van de Epic bevestigt als een van de referenties in het segment, en misschien zelfs als een van de weinige fietsen die de toon zetten binnen het XC-segment.

Meer info via www.specialized.com