Test nieuw | Sram GX AXS: draadloos schakelen (een beetje) toegankelijker

Techniek
25 March 2021 — Olivier Béart

Na de high-end XO1- en XX1-versies is er nu ook een Sram GX Eagle AXS, een toegankelijkere versie van het fameuze draadloze elektronisch schakelsysteem van het Amerikaanse merk. Vojo had de gelegenheid om in avant-première te testen om te kijken of de nieuwe GX AXS de belangrijkste troeven van zijn grote broers behoudt.

Twee jaar geleden maakte Sram furore met de lancering van de allereerste draadloze elektronische aandrijving voor MTB’s (zie onze volledige review). Het draadloos schakelen was er echter alleen voor de meest luxueuze XO1- en XX1-groepen. Vandaag is er, met de komst van de Sram GX AXS, eindelijk een iets betaalbaardere variant.

Wat er niet is veranderd …

In vergelijking met de XO1 en XX1, heeft de nieuwe Sram GX AXS-achterderailleur exact dezelfde motor en batterij als de high-end modellen. Je kunt dus, in de praktijk, zeer vergelijkbare prestaties en werking verwachten, aangezien dit de kern van het systeem is.

Van op een afstand lijken alle derailleurs van het Sram AXS MTB-gamma sterk op elkaar. Op één detail na bij de GX AXS dat je waarschijnlijk al is opgevallen. We komen er later op terug.

De Sram GX AXS-shifter is ook (bijna) niet van de duurdere modellen te onderscheiden … Afgezien van het opschrift GX, is er niets dat verschillend is met de andere shifters. Hij is ook compatibel met de Sram Rocker Paddle AXS voor diegenen bij wie de normale hendel niet goed in de hand ligt. Maar dit is nog steeds een aankoop die extra zal moeten worden gedaan, wat een beetje jammer is. We zouden willen dat Sram de keuze reeds biedt bij de aankoop van de volledige shifter.

De rest van de onderdelen van de groep is identiek aan die van de mechanische versie, die recent een grondige evolutie heeft ondergaan (lees alle details in dit artikel). De nieuwe Sram GX AXS-set is uiteraard volledig compatibel met de nieuwe 10-52 cassette, maar ook met de “oudere” 10-50 versie.

Waarom is de prijs toch (iets) voordeliger?

Hierboven kon je al lezen dat de motor en batterij dezelfde zijn op alle Sram AXS MTB-derailleurs. De nieuwe GX AXS heeft enkele aanpassingen gehad om de prijs te doen zakken. We spreken specifiek over de mechanische onderdelen zoals de assen en de kooi.

Voor deze onderdelen had Sram de missie om geen toegevingen te doen op gebied van de degelijkheid of betrouwbaarheid. Integendeel, de GX AXS wordt zelfs geadviseerd voor steviger gebruik en voor e-bikes. Er wordt immers vaker staal gebruikt in plaats van aluminium en titanium in vergelijking met de duurdere versies. Ook al zijn er nog steeds veel belangrijke onderdelen van composiet en aluminium.

Aan de achterkant zien we ook een nieuw klein plastic kapje dat rond de batterij en de bijhorende bevestiging zit. Het is op zich niet essentieel, maar het is een kleine extra bescherming en geeft een brutere look. Het kapje is ook compatibel met de XO1 en XX1 AXS derailleurs en is afzonderlijk beschikbaar voor 20 euro. Het motorontkoppelingssysteem, dat het risico op beschadiging van de derailleur bij contact met een extern element drastisch vermindert, is ook bij de GX AXS aanwezig.

Gewicht, prijs en beschikbaarheid

Om de prijs te verlagen en tegelijk de stevigheid te verhogen, kan het gewicht niet anders dan toenemen. Uiteindelijk legt de GX AXS-achterderailleur iets meer dan 460 gram op de weegschaal, wat 80 gram meer is dan de XO1 AXS. In procenten betekent dit een aanzienlijke gewichtstoename (meer dan 20%), maar in absolute cijfers is dit eigenlijk niet significant op het totale gewicht van een fiets. Het gewicht van de shifter is trouwens precies hetzelfde als dat van de topmodellen.

Tussen haakjes, hier zijn de geverifieerde gewichten van het crankstel met aluminium cranks en de Sram GX Eagle 10-52 cassette.

Een volledige “upgrade” kit (shifter, derailleur met batterij en cover en lader) komt op 620 euro (in vergelijking met 1050 euro voor een XO1 of XX1 set). Alle GX AXS onderdelen zouden per direct beschikbaar zijn.

Sram GX Eagle AXS: de echte test

We hebben de nieuwe Sram GX AXS ongeveer een maand voor de officiële release ontvangen, en hadden twee groepen ter onzer beschikking. De eerste werd getest in de Alpen, in de buurt van ons kantoor in Annecy, terwijl de tweede in België werd gebruikt.

We hebben hem op twee fietsen gemonteerd: enerzijds op de Rockrider XC 920S – in een speciale serie die met deze nieuwe GX AXS groepset als “highlight” zal worden uitgebracht (een volledige test van deze fiets volgt zeer binnenkort) – en een Scott Genius eRIDE voor een test op een elektrisch ondersteunde mountainbike.

De Rockrider kwam bij ons volledig gemonteerd aan. Bij het monteren van de groep op de Scott e-bike werd het gemak van installatie opnieuw heel duidelijk. Op 15 minuten waren de nieuwe derailleur en bijhorende shifter gemonteerd, inclusief afstelling. Bij e-bikes is de kabelgeleiding dikwijls complex en het verminderen van kabels is echt een groot pluspunt. Ook op andere fietsen zijn minder kabels altijd mooi meegenomen.

Op beide fietsen was het zeer duidelijk dat de pure prestaties in termen van schakelen en precisie even goed zijn aan die van de topversies. We zijn zelfs geneigd de GX een micro haartje stijver en preciezer te vinden dan de lichtere XO1- en XX1-modellen!

Ook al is een maand testen niet genoeg om een uitspraak te doen over de betrouwbaarheid, de GX AXS geeft een heel goeie indruk op gebied van robuustheid. En de koude en natte omstandigheden van het einde van de winter hebben hem niet afgeschrikt.

Hoewel we al veel op klassieke fietsen hebben gereden met de top van het gamma Sram XX1 en vooral XO1 AXS (waaronder een groepset die binnenkort meer dan 2000 kilometer op de teller zal hebben en waarvan we binnenkort een duurtest uitbrengen), waren we benieuwd naar de prestaties van de draadloze groepset op een e-bike. En we werden niet teleurgesteld. De Sram GX AXS verwerkt perfect de kracht en het koppel van een rijder die wordt bijgestaan door zijn elektrische motor (Bosch in dit geval), en de versnellingen schakelen precies wanneer ze moeten schakelen met een zekere soepelheid. Dit laat zien dat de elektronica in staat is te wachten op de fractie van een seconde die soms het verschil maakt tussen een harde schakeling van de versnellingen die alle onderdelen zwaar belast, en een soepeler, comfortabeler en fijngevoeliger schakelen van de ketting van het ene tandwiel naar het andere.

De shifter kan via de smartphone-app worden geconfigureerd om één voor één, twee per twee, drie per drie of continue te schakelen. Op een e-bike raden we aan om steeds één voor één te schakelen. De activeringsrichting van de trigger is ook configureerbaar, zodat je kunt kiezen in welke richting je de hendel wilt aantikken om zwaarder of lichter te schakelen.

Ten slotte was deze test ook de gelegenheid om te bevestigen dat de levensduur van de Sram AXS-batterij geen problemen geeft. Sram zelf spreekt van 15 tot 20 uur, maar dat zijn zeer voorzichtige cijfers die uitgaan van een heel intensief gebruik (zoals op een XC-parcours waar je voortdurend moet schakelen). Voor “gewoon” gebruik komen wij op 25 of soms zelfs 30 uur, wat voor de meesten onder ons enkele weken plezier zal betekenen zonder je al te veel zorgen te maken. Zelfs wanneer het LED-lampje rood begint te knipperen, is er nog voldoende energie voor een mooie rit van 3 uur. Het enige jammere is dat de app nog steeds geen precieze indicatie geeft in % van het batterijniveau.

Conclusie

Ook al is de prijs aanzienlijk gezakt, toch kunnen we niet zeggen dat de Sram GX AXS voor iedereen betaalbaar is, en we zullen waarschijnlijk nog lang moeten wachten om deze technologie aan nog goedkopere tarieven te kunnen vinden. We kunnen zeker de inspanning van Sram toejuichen om te proberen het draadloze schakelsysteem, dat echt vele troeven heeft, te democratiseren. Het schakelen met kabel is zeker nog niet afgeschreven, maar draadloos biedt een uitzonderlijk goeie cocktail van precisie/eenvoud/zachtheid/efficiëntie. In het specifieke geval van de GX AXS stellen we met genoegen vast dat de werking even goed is als bij de high-end versies. Als je het je kunt veroorloven en als gewicht geen prioriteit voor je is, dan is deze Sram GX AXS echt een must-have upgrade, ook voor een e-bike.

Meer informatie: https://www.sram.com/en/sram