De complete Shimano XTR 12-speed komt er ... eindelijk aan!

Techniek
17 April 2019 — Jan Geys

De nieuwe Shimano XTR 12-speed werd een jaar geleden aangekondigd, maar liet sindsdien lang op zich wachten. Fietsen van het modeljaar 2019 die geacht werden uitgerust te zijn met de prestigieuze groep van het Japanse merk, moesten een andere oplossing zoeken. Binnenkort zal de groep die eindelijk compleet is dan toch in de winkels verkrijgbaar zijn. 

Zelfs een groot merk kan de bal al eens misslaan. En wanneer dat gebeurt, zorgt dat vaak voor een schokgolf met grote gevolgen. Het merk in kwestie in dit verhaal is Shimano. Het grote struikelblok op hun weg is de XTR 12-speed die het Japanse merk in mei 2018 heeft voorgesteld. Tijdens onze eerste kennismaking in juni van datzelfde jaar leek alles op punt te staan en indien alles volgens plan verliep, moest de groep in de herfst van 2018 in de winkels liggen. Maar dan liep het mis … Sommige onderdelen met het opschrift M9100 of M9120 waren vanaf de herfst wel degelijk verkrijgbaar, maar niet allemaal en al zeker niet de volledige groep. Nog vervelender was dat heel wat nieuwe fietsen die moesten uitgerust zijn met de nieuwe XTR – en dus per definitie tot het topsegment behoren en eerder duur zijn – vertraging opliepen vanwege één element dat niet voorhanden was: het crankstel.

Kenners zien op het eerste zicht dat het op de foto hierboven niet om het ‘echte’ crankstel van de XTR 12-speed gaat, maar wel om een tijdelijke oplossing die door Shimano werd aangeboden. Deze oplossing luistert naar de naam MT900, een referentie die niet tot de XTR-groep behoort, en die wordt ingezet in afwachting van de komst van de enige echte M9100 (of M9120 met een bredere Q-Factor van 168 vs 162). De MT900 maakt gebruik van de technologie van zowel de oude als de nieuwe XTR (587 gram, 175 millimeter, 34 tanden, zonder trapas) en had de verdienste dat fabrikanten eindelijk hun complete fietsen, die moesten uitgerust zijn met een XTR 12-speed, aan hun klanten konden leveren. Sommige merken vonden zelf een oplossing om het probleem te omzeilen (Cannondale en zijn Hollowgram), andere merken kozen dan weer voor een oplossing met een crankstel van een ander merk dat compatibel was met de XTR 12-speed. Sommige merken leverden hun fietsen zelfs zonder crankstel.

Twee elementen lagen aan de basis van het probleem met het crankstel. Ten eerste was er de grote brand in de anodisatie-afdeling van de fabriek in Osaka (Japan) op 26 maart 2018, wat ervoor zorgde dat heel wat onderdelen van de productie vertraging opliepen, waaronder dus de nieuwe XTR. Anderzijds was er, Shimano is daarin zeer transparant, een probleem met de direct mount. Een probleem dat duidelijk veel tijd vergde om opgelost te raken. Ondertussen werd de productie opnieuw opgestart en de M9100 en M9120-crankstellen, zowel de enkelvoudige als de dubbele, zullen vanaf half juni eindelijk beschikbaar zijn, zowel op de complete fietsen als in de detailhandel. In tussentijd moeten klanten het dus nog steeds stellen met de MT900, zij het wel enkel en alleen met een kettingblad van 34 tanden en cranks van 170 of 175 millimeter.

Ook de nieuwe achternaaf met de Scylence-technologie en het geruisloze vrijwiel kende vertraging. Deze technologie staat nog steeds niet volledig op punt. Officieel werd het project nog niet begraven, maar voorlopig zit het wel in de ijskast. De XTR-naven die finaal geproduceerd werden (en de nieuwe referentie M9111 meekregen) doen het dus zonder deze technologie. Van deze laatste kunnen we na een korte test meegeven dat ze wel een zekere melodie voortbrengen, zij het discreet.

Tijdens de presentatie van de nieuwe XTR 12-speed verraste Shimano ons met de aankondiging van een XTR 11-speed met een 10-45 cassette voor enduro. Deze productie wordt stopgezet. Ze zou immers voor de nodige verwarring kunnen zorgen met de 12-speed die ook compatibel is met een kleinere 10-45 cassette (dan de originele 10-51) en dus het gebruik van een derailleur met een kortere kooi toelaat. Officieel heet het dat de productie zich op dit moment toespitst op de meest gevraagde cassette, namelijk die voor de 12-speed.

Wij van onze kant mogen de komende maanden de nieuwe XTR 12-speed aan een duurtest onderwerpen. We doen dat op deze prachtige Ibis Ripmo die uitgerust is met een 1x-aandrijving, een 10-51 cassette en het MT900-crankstel (in afwachting van de M9120). Verder vinden we op de fiets XTR-remmen met 4 zuigers en de nieuwe XTR-naven. PRO (het onderdelenmerk van Shimano) levert de rest van de onderdelen, denk maar aan de dropper post, het zadel en de stuurpost. Afspraak over enkele maanden voor ons eindrapport van de nieuwe Shimano XTR!

Meer info op www.shimano.com